خستگی از ظلم، زمینه‌ساز ظهور

14:00 - 1395/12/13

فراگیر شدن ظلم و ستم در عالم یکی از عوامل زمینه ساز ظهور امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) است؛ زیرا مردم از ظلم و ستم به تنگ می‌آیند و ضرورت حضور یک مصلح الهی را درک می‌کنند.

امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)

اعتقاد به مهدویت، یکی از مسائل مهم اعتقادی است که روایات متعددی از معصومین(علیهم‌السلام) برای تبیین آن صادر شده است. در این میان بحث زمینه‌های ظهور امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) هم یکی از مباحث اعتقادی می‌باشد که به عنوان زیر مجموعه بحث مهدویت در سخنان پیشوایان دینی مطرح شده و لازم است تا همه مسلمانان، نسبت به آن آگاهی یابند.

باید دانست که بحث زمینه‌های ظهور، در واقع همان بستر شناسی ظهور منجی است و با بحث نشانه‌های ظهور تفاوت دارد. به عبارت دیگر، مراد از زمینه‌های ظهور، حوادثی است که با وقوع آن‌ها انسان‌ها از غفلت نجات می‌یابند و متوجه مصلح و منجی کل می‌شوند و قیام و حکومت او را آرزو کرده و از آن استقبال می‌کنند. به عبارت دیگر باید گفت در اثر وقوع این حوادث، یک خود آگاهی و آمادگی پذیرش عمومی، برای ظهور حضرت حاصل می‌شود.

در آخرالزمان جوامع بشری، به جنگ‌های خانمان‌سوز نژادی و جغرافیایی گرفتار می‌شوند، و سرانجام بشر به این خودآگاهی می‌رسد که اندیشه شیطانی «برتری نژادی» و خط کشی‌های موهوم «مرزهای جغرافیایی» چیزی نیست که انسان‌ها را به جان هم بیاندازد و باعث شود خون یکدیگر را بریزند و سازمان‌های عریض و طویلی که بانیان جنگ‌های جهانی، برای توجیه جنایات خویش پدید آورده‌اند نیز هیچ مشکلی، از مشکلات بشر را حل نمی‌کنند، بلکه خود، دامنه اختلافات و ناامنی‌ها را گسترش می‌دهد. در نتیجه بشریت، ظلم و ستم‌های موجود در جهان را در عمق جان خود حس می‌کنند و از آن خسته می‌شوند؛ و با پدید آمدن این خودآگاهی، با تمام وجود حکومت دادگستر جهانی را از خداوند متعال درخواست می‌کنند و با آغوش باز از حضرت استقبال می‌کنند و جان بر کف آماده هرگونه فداکاری می‌شوند.

فراگیر شدن ظلم
در برخی از روایاتی که به ذکر زمینه‌های ظهور می‌پردازند و در صدد تشریح و توصیف شرایط و اوضاع جهان پیش از ظهور هستند، به فراگیر شدن ظلم در جهان توجه ویژه شده است. این فراگیری ظلم و ستم در جهان، در اثر تسلط حکام ظلم و جور بر جهان است که تمام شئون زندگی فردی و اجتماعی بشر را فرا می‌گیرد و از لحاظ کمی و کیفی بر جهان سایه می‌افکند و تمام ابعاد زندگی فکری، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، معنوی و ... را در بر می‌گیرد و شاید به همین دلیل است که روایاتی که دلالت بر ظهور امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) دارند، به عالم‌گیر شدن ظلم و جور پیش از ظهور هم اشاره می‌کنند.[1] اما این ظلم و ستم ممکن است که به دو صورت رخ دهد:

1. ظلم در درون جان انسان
این نوع از ظلم، از درون جان انسان سرچشمه می‌گیرد و تمام فعالیت‌های اختیاری او را در بر می گیرد. یعنی، در اثر محرومیت جامعه انسانی از تربیت مستقیم حجت الهی و حاکمیت هوی و هوس بر جان انسان‌ها، فرد به انحرافات متعدد اخلاقی، اعتقادی و رفتاری گرفتار می‌شود و تمام وجودش نامتعادل شده، گناه تمام وجود او را احاطه می‌کنند.

امام خمینی(رحمه الله علیه) در این باره می‌فرمایند: «همین الان، زمین پر از ظلم و جور است، تمام نفوسی که هستند انحراف در آن‌ها وجود دارد؛ حتی نفوس اشخاص کامل هم انحرافاتی دارد و لو خودشان ندانند، در اخلاق انحراف هست، در عقاید انحراف هست، در اعمال انحراف هست، در تمام کارهایی که بشر انجام می‌دهد انحرافش معلوم است، حضرت بیاید مامور است که این انحرافات و کجی‌ها را مستقیم و راست کند و تمام این انحرافات را به اعتدال برگرداند.» [2] رفع و برداشته شدن این ظلم به این است که عقل بشر به کمال برسد و تمام قوای ادراکی و تحریکی او تحت فرمان عقل قرار گیرد. وقتی حضرت ظهور کند، به برکت وجود او عقل‌ها کامل می‌شود [3] و همه نیروها و گرایش‌های درونی انسان، تحت حکومت و فرمان عقل اداره می‌شود و با راهنمایی حضرت، تعادل به زندگی انسان بر می‌گردد و در نتیجه دنیا پر از عدل و داد می‌شود.

2. ظلم بیرون از جان انسان
دومین قسم از ظلم، که در دوران قبل از ظهور رواج می‌یابد؛ از جانب زورمندان و حاکمان در حق مردم است. این نوع از ظلم، در ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، قضایی و ... اعمال می‌شود و جامعه انسانی را تا آنجا پیش می‌برد که زندگی برای افراد سخت و دشوار می‌گردد. در روایتی از پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌خوانیم: «بلایی که از جانب حکمرانان بر امت اسلامی نازل می‌شود، تا آن زمان شنیده نشده است و زمین با وسعت خود تنگ می‌شود و ظلم، همه جا را فرا می‌گیرد و هیچ مومنی پایگاهی پیدا نمی‌کند که از ظلم به آن پناه ببرد؛ پس خداوند مردی از عترتم به نام «مهدی» بر می‌انگیزد که عالم را از عدل و داد پر کند، همان‌گونه که از ظلم و جور پر شده است.»[4]

در نتیجه: گسترش حاکمیت هوا و هوس از درون جان انسان‌ها، و کم توجهی آنان به تعالیم الهی، به همراه حاکمیت طاغوت بر جهان، باعث عالم‌گیر شدن ظلم می‌شود و زندگی در چنین فضایی آنچنان سخت و دشوار است که انسان ضرورت یک مصلح جهانی را درک می‌کند و حاضر است تا با تمام امکانات خود از او استقبال کند.

برای مطالعه بیشتر به این کتاب‌ها مراجعه نمایید.
1. «مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم» اثر مرحوم آیت‌الله سید محمدتقی موسوی اصفهانی.
2. «کمال الدین و تمام النعمه» اثر شیخ صدوق.
3. «مهدویت رویکردها و چالش‌ها» نوشته مهدی مهریزی.

______________________________
پی‌نوشت    
[1]. برای نمونه بنگرید به: الکافی، کلینی، تحصیح علی اکبر غفاری، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1407ق، ج1، ص338.
[2]. صحیفه امام خمینی، انتشارات اسوه، تهران، ج12، ص208.
[3]. بحار الانوار، محمد باقر مجلسی، موسسه الوفاء، بیروت، ج52، ص336.
[4]. المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، تحقیق یوسف مرعشلی، دار المعرفه، بیروت، ج4، ص465.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.