بین رفتار پیامبر هرگز تعارضی نیست!

08:37 - 1395/11/24

برخی افراد ناآگاه از مبانی دینی گمان کرده اند که در کلام رسول خدا(صلی الله علیه و آله) تعارض وجود دارد و برای این ادعا خویش از دو آیه قرآن بهره برده اند حال آنکه بین این دو آیه تعارضی وجود ندارد و هر دو در یک راستا قرار دارند.

پیامبر

به گواه تاریخ پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تلاش نمود جامعه انسانی را از تاریکی به سوی نور هدایت کند، و این مجاهدت ها به گونه‌ای بود که حتی غیر مسلمانان نیز لب به تمجید و ستایش از این مرد بزرگ الهی گشودند آنچنان که «لامارتین» سیاستمدار فرانسوی در مورد ایشان می‌گوید: «اگر بزرگی هدف، کم بودن ابزار و رسیدن به نتایج شگفت انگیز، سه محور سنجش هوش بشری باشد چه کسی ادعای مقایسه بزرگ مردان تاریخ کنونی با حضرت محمد را دارد. این مرد نه فقط ارتش‌ها، قوانین، فرمانروایی، مردمان و سلسله‌ها بلکه میلیون‌ها نفر یعنی یک سوم از ساکنان کره زمین و حتی بیش از آن را به جنبش و حرکت واداشت.»[1] ولی با این وجود گروهی از روی ناآگاهی و برخی نیز به خاطر دشمنی با این پیامبر الهی، تلاش کرده‌اند زحمات این رسول الهی را انکار کنند و با شبهه پراکنی چهره ایشان را نازیبا جلوه دهند. از این رو در ادامه به یکی از این شبهات اشاره می کنیم و سپس به آن پاسخ می دهیم.

برخی مدعی شده اند که در رفتار رسول گرامی اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تعارض وجود دارد، وی بر اساس حیله و مکر، مردم را به سوی اسلام جذب کرد، به گونه ای که زمانی در مکه بود این گونه با مردم سخن می گفت و این آیه را می خواند: «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ الَّذينَ هادُوا وَ النَّصارى‏ وَ الصَّابِئينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُون‏[بقره/62] به درستى كسانى كه مؤمنند و كسانى كه يهودى و نصرانى و صابئى هستند، هر كدام به خدا و دنياى ديگر معتقد باشند و كارهاى شايسته انجام دهند، پاداش آنها پيش پروردگارشان است، نه بيمى دارند و نه غمگين شوند.» ولی زمانی که به مدینه رفت، تمام مردم را گناهکار شمرده و فقط مسلمانان را رستگار معرفی کرد و این آیه از قرآن را بیان کرد: «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ ديناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرين‏[آل عمران/85] و هر كس بخواهد غير از اسلام را به عنوان دين بپذيرد، از او قبول نمى‏ شود و او در آخرت از زيان كاران است‏.»

برای پاسخ به این ادعا باید به چند نکته توجه داشت که در ادامه به آن اشاره می کنیم:

اولاً: سوره بقره و آل عمران هر دو از سوره های مدنی هستند[2] یعنی مربوط به زمان اقتدار اسلام است نه اینکه آیه اول مربوط به مکه و آیه دوم مربوط به مدینه باشد تا گمان شود که اسلام دین مکر و حیله است.

ثانیاً: قبل از توضیح نکته دوم لازم است به این مطلب اشاره شود که منظور از عمل صالح در ادبیات قرآن  عملی است که مطابق با حجت و پیامبر آن دوران باشد،[3] در نتیجه اگر پیروان دیگر ادیان بر اساس حجت زمان خویش رفتار کردند رستگارند ولی در زمان کنونی که رسول گرامی اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به عنوان حجت الهی بر روی کره زمین مبعوث شده اند، عملی صالح است که مطابق با فرامین و دستورات وی باشد.

با توجه به این نکته، به این حقیقت راه می یابیم که این دو آیه هیچگونه تعارضی با یکدیگر ندارند زیرا در آیه 65 سوره بقره خداوند متعال به وضعیت ادیانی پرداخته است که قبل از اسلام بوده اند، و به حجت زمان خویش ایمان آورده اند و قبل از ظهور اسلام از دار دنیا رفته اند ولی آیه 85 سوره آل عمران به این نکته اشاره می کند که در زمان مبعوث شدن رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله)، تنها دین اسلام مورد قبول است، زیرا در این دوران ایشان به عنوان حجت خدا در روی زمین قرار گرفته اند.

مهم ترین دلیلی که این برداشت را تأیید می کند شأن نزولی است که در مورد آیه 65 سوره بقره در کتب تفسیر آمده است که:سلمان فارسى به رسول اكرم (صلى الله عليه و آله) گفت:دوستان من كه اهل ايمان و نماز بودند، ولى شما را نديدند تا به شما ايمان بياورند، وضع آنها در قيامت چگونه است؟ يكى از حاضران جواب داد: اهل دوزخند. ولى اين آيه نازل شد كه هر كدام از پيروان اديان كه در عصر خود بر طبق وظايف و فرمان الهى عمل كرده ‏اند، مأجورند.[4]

پس در نتیجه این دو آیه هیچگونه تعارضی با یکدیگر ندارد، زیرا در آیه اول به وضعیت افرادی اشاره می کند که عمل صالح داشته اند و قبل از ظهور اسلام از دنیا رفته اند و آیه دوم در مورد انسان هایی است که با اسلام آشنا شده اند به همین خاطر اگر به غیر از اسلام دین دیگری داشته باشند، از ایشان قبول نمی شود.

__________________________________________
پی‌نوشت
[1]. نشریه سیاحت غرب، ش 38، شهریور 1385، ص5.
[2]. فرهنگ اصطلاحات قرآنى، محمد يوسف حريرى‏، هجرت، 1384ش، ص194.
[3]. تسنيم،‏ آیت الله جوادی آملی، اسراء، 1389ش، ج5، ص40.
[4]. تفسير نور، محسن قرائتی، مركز فرهنگى درس هايى از قرآن‏، 1388 ش‏، ج1، ص127.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.