مالیات و تحقق اقتصاد مقاومتی

17:48 - 1397/04/14

نقش مالیات برای تحقق اقتصاد مقاومتی و اداره جامعه اسلامی انکار ناپذیر است و از مهم ترین اهداف اخذ مالیات، کاهش شکاف بین درآمدهای طبقات ثروتمند و طبقات فقیر است که این موضوع برای تحقق جامعه اسلامی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

مالیات

 حضرت علی(علیه السلام) در دوران حکومت خود، از آموزه های الهی پیامبراکرم(صل الله علیه و آله و سلم) استفاده کرد تا جامعه اسلامی مد نظر قرآن و عترت محقق شود. آن حضرت در دوران طلایی حکومت خود با اخذ مالیات به اداره حکومت اسلامی کمک کرد تا مهر تاییدی بر ضرورت اخذ مالیات به روش های مختلف باشد. در عصر حاضر بر اساس سند چشم‌انداز ۲۰‌ساله کشور باید درآمد مالیاتی به نوعی جایگزین درآمدهای نفتی شود تا دولت با پایان برنامه پنجم توسعه، قادر باشد هزینه‌های جاری خود را به طور عمده از درآمد مالیاتی تامین کند و از اتکای این بخش به درآمدهای نفتی بکاهد و این موضوع امر تازه‌ای نبوده است و فقط روش اخذ آن متفاوت شده است.

  مالیات و تحقق اقتصاد مقاومتی
برای اداره جامعه اسلامی، دولت‌ها و کارشناسان اقتصادی از راه‌های مختلفی برای تأمین هزینه‌های دولت خود استفاده می‌کنند و یکی از این راه‌ها اخذ مالیات است.در زمان حکومت طلایی حضرت علی(علیه السلام) از راه مالیات عمومی همانند خمس و زکات جامعه اداره می‌شد. «یک روز از دوران حکومت، امام علی علیه السلام متوجّه شدند که درآمدها با هزینه‌ها و مخارج برابر نیست، حضرت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) دستور دادند، بر اسب‌های سواری مردم مقداری مالیات تعیین کنند تا کسری بودجه برطرف گردد. به امام علی (علیه السلام) اعتراض کردند، رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) چنین کاری نکرد. حضرت علی(علیه السلام) پاسخ داد؛ در آن زمان ضرورتی نداشت و امروز که ضرورت دارد، من بر مؤمنین ولایت دارم و چون امسال وضع استثنائی به وجود آمد، می‌توانم با استفاده از حقّ ولایت بر اسب‌های شما مقداری مالیات تعیین نمایم.» [2] در نتیجه اخذ مالیات برای تأمین اداره جامعه اسلامی یکی از ضروریات محسوب می‌شود و در دوران حکومت حضرت علی(علیه السلام) از اهمیت خاصی برخوردار بود و امروزه با توجه به دشمنی استکبار جهانی با نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، برای تحقق اقتصاد مقاومتی این موضوع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

مالیات در آیات و روایات
خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرمایند «وَ الَّذینَ یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ یَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ[رعد/21] و کسانی که آن چه را خدا به پیوستن آن فرمان داده پیوسته می‌دارند، و از خدای خویش می‌ترسند، و از بدی حساب بیم دارند» امام صادق(علیه السلام) در تفسیر این آیه می‌فرمایند «منظور آیه برقراری پیوند مالی است با امام و رهبر جامعه در هر سال چه اندک و چه بسیار، بی‌گمان هدف از برقراری پیوند مالی با امام برآوردن هزینه زندگی شخصی او نیست بلکه مراد فراهم آوردن هزینه‌هایی است که برای انجام مسؤولیت‌های اجتماعی و اداره جامعه به آن‌ها نیاز دارد.» [3] در نامه‌ای از امام جواد (علیه السلام) آمده است «آن چه تنها در این سال (سال۲۲۰ ه. ق) واجب می‌کنم به علّتی مایل نیستم همه آن را شرح دهم زیرا بیم آن دارم منتشر نشود و در آینده نزدیک بحثی از آن را شرح خواهم داد این است که: دوستان من که از خدا صلاح حال ایشان را می‌خواهم یا جمعی از دوستان من در وظیفه واجب خود کوتاهی کرده‌اند. من این را دانستم و دوست داشتم آنان را به چیزی که در امر خمس در امسال انجام دادم پاک و پاکیزه کنم. ولی من این را در هر سال بر آنان واجب نکردم ... و تنها خمس را در امسال در طلا و نقره‌ای که سال بر آن‌ها گذشته است واجب کردم.» [4]
شباهت کار امام جواد (علیه السلام) با حضرت علی (علیه السلام) به خاطر شرایط ویژه سال 220 هجری قمری و اخذ مالیات از شیعیان از نکات قابل توجه اسلام ناب محمدی است. طبق این دو رخداد، حاکم اسلامی یا همان ولایت فقیه با توجه به اختیارات خود می‌تواند در موارد ویژه مالیات را افزایش دهد تا جامعه اسلامی به خوبی اداره شود. 

 کلام آخر
با توجه به رویکرد خاندان وحی و نبوت دریافت مالیات برای تحقق اقتصاد مقاومتی و اداره جامعه اسلامی از ضروریات آن محسوب می‌شود و تشخیص مصلحت برتر بر عهده ولایت فقیه است.ولایت فقیه می‌تواندبر اساس ضروریات فتوا بدهد که مسلمانان از حکمی به خاطر حکمی مهم‌تر دست بردارند، در نتیجه با توجه به تاکید حضرت آیت الله خامنه‌ای برای تحقق اقتصاد مقاومتی بر همگان لازم است تا مقدمات آن را به جا آورند و یکی از این مقدمات مالیات است.

 

منابع:
[1] محمد دشتی، امام علی و اقتصاد اسلامی، ص100، مشخصات نشر: قم: نشر موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین (ع) ، 1379.
[2] منتظری حسینعلی، دراسات فی ولایه الفقیه و فقه الدوله الاسلامیه، ج4، ص128.
[3] شیخ حرّ عاملی، وسایل الشیعه، ج۶، ص۳۴۹، حدیث۵.

نظرات

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.