عظمت رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم در خطبه امام سجاد علیه السلام

17:42 - 1395/08/26

چکیده: امام سجاد (علیه السلام) در خطبه خودشان که نزد یزید ایراد نموده  بودند؛ در آن خطبه فرموده بودند که ما اھلبیت (علیهم السلام) با ھفت لحاظ نسبت به دیگران برتری و اولویت داریم، و اولین چیزی که ذکر نموده بودن ھمین بود که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) از ما اھل بیت (علیهم السلام) بودند.

امام سجاد

مردم شهر شام هنگامی که این شهر به قلمرو مسلمانان در آمده بود، تا عصر امام سجاد(علیه السلام)  تنها حاکمان و فرمانروایان طائفه بنی ‌امیه را در خود دیده بودند و لذا نه محضر پیامبر(ﷺ) را درک کرده بودند و نه روش اصحاب صالح آن حضرت را.
شامیان در این مدت اسلام را در چهره امویان دیده بودند و تنها آنان را بازماندگان و خاندان پیامبر می ‌دانستند ؛ تنها همین را می‌ دانستند که فردی خارجی به نام «حسین» بر امیرالمؤمنین یزید!!! شوریده و توسط سپاه خلیفه به قتل رسیده و خاندان وی به اسارت گرفته شدند. از این رو به شکرانه این پیروزی و ورود کاروان اسرا شهر را آراسته و جشن گرفته بودند.
یکی از حساس ترین سخنان امام سجاد علیه السلام که تحولی عظیم در بینش مردم نسبت به امویان ایجاد کرد و معادلات یزید را بر هم زد و خط مشی او را نسبت به اهل بیت علیهم السلام کاملاً تغییر داد خطبه ای است که آن حضرت در جمع مردم و رجال سیاسی و دینی شام ایراد کردند. این خطبه که در مسجد شام ایراد گردیده اوج موفقیت امام سجاد علیه السلام در ابلاغ رسالت و تبلیغ عاشورا و تداوم خط شهیدان کربلاست.
امام سجاد (علیه السلام)  در مجلس یزید و  در مسجد شام نزد شامیان خطبہ خواند و فرمود: أيُّهَا النّاسُ، اُعطينا سِتًّا، وفُضِّلنا بِسَبعٍ: اُعطينَا وفُضِّلنا بِأَنَّ مِنَّا النَّبِيَّ المُختارَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه و آله  [1]ای مردم! خداوند به ما شش خصلت عطا فرموده و ما را به هفت ویژگی بر دیگران فضیلت بخشیده است، به ما ارزانی داشت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ و ما را بر دیگران برتری داد به اینکه پیامبر بزرگ اسلام، را از ما قرار داد.
یزید به ھمه گفته بود که اینھا خارجی ھستند اما امام سجاد با خطبه خود ثابت کرد که اگر ما خارج از دین ھستیم و پیامبر (ﷺ) که از ما ھست پس ما چطور خارجی ھستیم؟

 حالا فضائل پیامبر  (ﷺ) از معصومین دیگر؛ھم نقل شدہ است اما ما اینجا فقط این فضائل را از نگاہ قرآن و امیرالمومنین (علیہ السلام)و  حضرت امام زین العابدین (علیہ السلام) نقل می کنیم.
از نگاہ قرآن: حسن خلق؛ با فضيلت‌ترين صفات پيامبران و شريف‌ترين اعمال صديقان است و از اين جهت خداى تعالى در مقام مدح و ثناى حبيب خود و يادآورى نعمت خويش مى‌فرمايد: (وَإِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ) (قلم: 4)؛ و تو خلقى عظيم دارى. آنها که گمان دارند مستقلند و الگو ندارند، خود نمی‎دانند که ناخودآگاه الگوی زندگی را انتخاب کرده‎اند. بی تردید انسان در زندگی جمعی اثرپذیر و احیاناً اثرگذار است و همه برای خود الگو دارند. پیامبر(صلی الله علیه و آله) ، الگوی مشتاقان لقاءالله است
لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا (احزاب/21)
قطعا براى شما در [اقتدا به] رسول خدا سرمشقى نیکوست براى آن کس که به خدا و روز بازپسین امید دارد و خدا را فراوان یاد مى‏ کند.

از نگاہ امیر المؤمنین (علیہ السلام)
ويژگى
هاى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم 
و شهادت مى‏دهم كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بنده خدا و فرستاده اوست. خداوند او را با دينى آشكار، و نشانه‏اى پايدار و قرآنى نوشته شده و استوار و نورى درخشان و چراغى تابان و فرمانى آشكار كننده فرستاد تا شك و ترديدها را نابود سازد و با دلائل روشن استدلال كند ، و با آيات الهى مردم را پرهيز دهد، و از كيفرهاى الهى بترساند. 
شناخت عصر جاهليّت 
خدا پيامبر اسلام را زمانى فرستاد كه مردم در فتنه‏ها گرفتار شده، رشته‏هاى دين پاره شده و ستون‏هاى ايمان و يقين ناپايدار بود. در اصول دين اختلاف داشته، و امور مردم پراكنده بود، راه رهايى دشوار و پناهگاهى وجود نداشت، چراغ هدايت بى نور، و كوردلى همگان را فرا گرفته بود. خداى رحمان معصيت مى‏شد و شيطان يارى مى‏ گرديد، ايمان بدون ياور مانده و ستون‏هاى آن ويران گرديده و نشانه‏ هاى آن انكار شده، راه‏هاى آن ويران و جاده‏هاى آن كهنه و فراموش گرديده بود. مردم جاهلى شيطان را اطاعت مى‏كردند و به راه‏هاى او مى‏رفتند و در آبشخور شيطان سيراب مى‏ شدند. با دست مردم جاهليت، نشانه‏ هاى شيطان، آشكار و پرچم او بر افراشته گرديد. فتنه ‏ها، مردم را لگد مال كرده و با سم‏هاى محكم خود نابودشان كرده و پا بر جا ايستاده بود. امّا مردم حيران و سرگردان، بى خبر و فريب خورده، در كنار بهترين خانه (كعبه) و بدترين همسايگان (بت پرستان) زندگى مى‏كردند. خواب آنها بيدارى، و سرمه چشم آنها اشك بود، در سرزمينى كه دانشمند آن لب فرو بسته و جاهل گرامى بود. [2]

امام سجاد  (علیہ السلام)
ھمچنین ما در صحیفه سجادیه می خوانیم   وَ الْحَمْدُ لِلّهِ الّذِي مَنّ عَليْنَا بِمُحَمّدٍ نَبِيّهِ صَلّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ دُونَ الْأُمَمِ الْمَاضِيَةِ وَ الْقُرُونِ السّالِفَةِ...... سپاس خدايي را که نعمت وجود محمّد صلي الله عليه و آله را به ما ارزاني داشت، نه بر امم گذشته و قرون در نوشته؛ به آن قدرت خود که از هيچ چيز به هر بزرگي که باشد فرو نمي‌ماند، و چيزي به هر خردي که باشد از آن فوت نمي‌گردد. پس ما را خاتم همه آفريدگان از امم قرار داد، و بر منکران گواه گرفت، و در پرتو لطف خود، بر اممي که از جهت شماره و ثروت و قدرت اندک بودند، فزوني بخشيد. خدايا، پس رحمت فرست بر محمّد: امين تو بر وحيت، و برگزيده‌ات از آفريدگانت، و پسنديده‌ات از بندگانت، امام رحمت و قافله سالار خير و برکت، هم‌چنان که او براي اجراي فرمان تو جان خويش را به مشقّت انداخت، و در راه تو بدن خود را آماج تيرهاي آزار ساخت، و در دعوت به سوي تو با خويشان خود در افتاد و براي خشنودي تو با قبيله خود کارزار نمود و در راه إحياي دين تو رشته خويشاوندي خود را بگسيخت و نزديک‌ترين بستگانش را به علت اصرار بر انکار تو از خويش دور کرد و دورترين مردم را به جهت پذيرفتن دين تو به خود نزديک ساخت، و براي تو با دورترين مردم دوستي گزيد و با نزديک‌ترين آنها دشمني ورزيد، و جان خود را در رساندن پيام تو فرو خست و به سبب دعوت به شريعت تو به رنج افکند و به نصيحت پذيرندگان دعوتت مشغول داشت و به سرزمين غربت و محل دوري از جايگاه اهل و عشيرت و منشأ و مولد و آرامگاه جانش هجرت کرد، به قصد آنکه دين تو را عزيز سازد و بر کافران به تو غلبه کند تا تصميمش درباره دشمنان تو راست و استوار آمد، و تدبيرش درباره دوستانت به کمال پيوست، پس در حالي که از تو ياري مي‌جست و در ناتواني از تو نيرو مي‌گرفت؛ به جنگ دشمنان برخاست تا به کنج خانه‌هاشان لشگر کشيد، و در ميان آرامگاهشان بر ايشان هجوم برد، تا فرمان تو آشکار و کلمه‌ات بلند گرديد؛ اگر چه مشرکين کراهت مي‌داشتند.
خدايا پس به سبب زحمتي که براي تو کشيده؛ او را به بالاترين درجات بهشت برآورد، تا کسي در منزلت با او برابر نباشد و در مرتبت با او همسر نگردد و هيچ فرشته مقرّب و پيغمبر مرسل نزد تو با او به موازات برنيايد. و قبول شفاعتش را در ميان اهل‌بيت طاهرين و مؤمنان از اُمّتش بيش از آنچه وعده داده‌اي به او اعلام فرماي، اي کسي که وعده‌ات نافذ است. اي کسي که بدي‌ها را به چندين برابرش از خوبي‌ها تبديل مي‌کني! زيرا که تو صاحب فضل عظيمي![3]

نتیجه: امام سجاد (علیہ السلام) حق دارند کہ بگویند پیامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از ما اھل بیت ھستند چون فضیلتی کہ پیامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم   دارند ھیچ کس نہ ندارد اما آیا روا ھست کہ  کسی چینین خانوادہ را مورد  ظلم قرار دھد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشتها 
[1] الصّحيح من مقتل سيّد الشّهداء و أصحابه عليهم السّلام ، ری شهری، ج1، ص1132، نقل از مقتل خوارزمی، ج2، ص69.

[2] نهج البلاغه، خطبہ2

[3] صحیفه سجادیه، دعا 2

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.