روز جهانی قدس از منظر امام خمینی!

20:52 - 1395/08/15

حسن دهقان

مقدمه: با پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی! قرائت جدیدی از اسلام به جهانیان ارائه شد. ایشان با انقلاب ایران، به دو ابر قدرت شرق و غرب نشان دادند که اسلام و حکومت اسلامی می تواند در جهان به عنوان قدرت مطرح باشد و برای زندگی اجتماعی و سیاسی مسلمانان برنامه ارائه دهد.

از جمله برنامه ها و دستورات اجتماعی اسلام، دفاع از مظلوم در برابر ظالم است که امام! از همان ابتدای پیروزی انقلاب به مسئلة فلسطین توجه ویژه ای داشتند و تمام تلاش خود را جهت رفع بحران فلسطین به کار بستند. ایشان انقلاب اسلامی ایران را الگویی برای تمام ملتهای مظلوم، به ویژه مسلمانان مظلوم فلسطین مطرح نموده، طی سالیان طولانی خطر اسرائیل را گوشزد کردند و ماهیت این رژیم غاصب را به تمام ملتها و دولتهای اسلامی افشا نمودند و در ابتکاری خردمندانه جمعة آخر ماه مبارک رمضان را به عنوان «روز جهانی قدس» به مسلمانان جهان معرفی کردند. نامگذاری روز قدس، موضوع اشغال فلسطین را در صدر مسائل جهان اسلام قرار داد و تمامی مسلمانان و مستضعفان جهان را در اتحادی بزرگ برای نجات فلسطین بسیج کرد تا با یاری یکدیگر به اشغال فلسطین پایان دهند.

این روز از منظر امام! ویژگیها و خصایصی دارد و مسلمانان جهان اسلام نیز در این روز وظایفی دارند. اگر مسلمانان و دولتهای اسلامی برای نجات ملت مظلوم فلسطین عزم جدی داشته باشند، لازم است به این ویژگیها توجه نمایند. این نوشتار به بررسی برخی ویژگیهای روز قدس و وظایف مسلمان جهان از منظر امام! می پردازد.

ویژگی های روز قدس

از منظر امام خمینی! روز قدس دارای خصایصی است که مسلمانان جهان باید به آن توجه داشته باشند تا این روز را با شایستگی هرچه تمام تر برگزار کنند، از جمله:

1. روز مقابلة مستضعفین با مستکبرین:

از منظر امام! روز قدس، روزی جهانی است و به قدس اختصاص ندارد؛ زیرا این روز، روز مقابلة مستضعفین با مستکبرین است. روز مقابلة ملتهايى است كه در زير فشار ظلم استکبار جهانی، به ویژه آمريكا هستند. روز مقابله با ابرقدرتهاست. «روزى است كه بايد مستضعفين مجهز بشوند در مقابل مستكبرين و دماغ مستكبرين را به خاك بمالند.»[1]

از منظر ایشان، روز قدس روزی است که منافقین و مسلمانان واقعی از یکدیگر شناخته می شوند؛ زیرا مسلمانان در این روز با اعلام حمایت خود از مستضعفین، به وظایف خود عمل می کنند و منافقین و دوستان اسرائیل و مستکبرین در این روز بی تفاوت هستند.

«روزى است كه بين منافقين و متعهدين امتياز خواهد شد. متعهدين اين روز را روز قدس مى دانند و عمل مى كنند به آنچه بايد بكنند و منافقين - آنهايى كه با ابرقدرتها در زير پرده آشنايى دارند و با اسرائيل دوستى - در اين روز بى تفاوت هستند، يا ملتها را نمى گذارند كه تظاهر كنند.»[2]

روز قدس روزی است که باید سرنوشت ملتهای مظلوم مشخص شود و مردم مستضعف باید در این روز اعلام وجود کرده، همانند ملت ایران قیام نمایند. روزی است که باید با همت مسلمانان، ملتهای مظلوم و مستضعف نجات پیدا کنند. این روز، روز نجات قبلة اول مسلمانان، قدس شریف است.

«روز قدس روزى است كه بايد سرنوشت ملتهاى مستضعف معلوم شود. بايد ملتهاى مستضعف اعلام وجود بكنند در مقابل مستكبرين. بايد همان طور كه ايران قيام كرد و دماغ مستكبرين را به خاك ماليد و خواهد ماليد، تمام ملتها قيام كنند و اين جُرثومه هاى فساد را به زباله دانها بريزند. روز قدس روزى است كه بايد اين دنباله روهاى رژيم سابق در ايران، و آن توطئه چينهاى رژيم فاسد و ابرقدرتها در ساير جاها، خصوصاً در لبنان، تكليف خودشان را بدانند. روزى است كه بايد همت كنيد و همت كنيم كه قدس را نجات بدهيم و برادران لبنانى را از اين فشارها نجات بدهيم. روزى است كه بايد تمام مستضعفين را از چنگال مستكبرين بيرون بياوريم. روزى است كه بايد جامعة مسلمين  همه اظهار وجود بكنند و هشدار بدهند به ابرقدرتها و به اين تُفاله هايى كه مانده است از آنها؛ چه در ايران و چه در ساير جاها.»[3]

2. روز احیای اسلام:

از منظر امام! روز قدس روزی است که باید قوانین اسلام در کشورهای اسلامی اجرا شود. روز قدس، روز هشدار به ابرقدرتهاست. روزی است که به ابر قدرتها باید فهماند که کشورهای اسلامی تحت سیطرة شما قرار نخواهند گرفت.

«روز قدس روز اسلام است. روز قدس روزى است كه اسلام را بايد احيا كرد و احيا بكنيم، و قوانين اسلام در ممالك اسلامى اجرا بشود. روز قدس روزى است كه بايد به همه ابرقدرتها هشدار بدهيم كه اسلام ديگر تحت سيطرة شما، به واسطة عمال خبيث شما واقع نخواهد شد.»[4]

مسلمانان باید در این روز بیدار شوند و قدرت معنوی و مادی خود را باور کنند؛ زیرا آنان از پشتوانة الهی برخوردارند و چیزی برای ترسیدن وجود ندارد.

«روز قدس روز حيات اسلام است. بايد مسلمين به هوش بيايند. بايد بفهمند قدرتى را كه مسلمين دارند؛ قدرتهاى مادى، قدرتهاى معنوى. مسلمين كه يك ميليارد جمعيت هستند و پشتوانة خدايى دارند و اسلام پشتوانة آنهاست و ايمان پشتوانة آنهاست، از چه بايد بترسند؟»[5]

3. روز شکست ناپذیری اسلام:

از دیدگاه امام! روز قدس روزی است که دولتهای عالم باید بدانند اسلام شکست ناپذیر است و اسلام و تعالیم آن باید بر تمامی ممالک غلبه پیدا کند. روز قدس، روز پیشرفت مسلمانان در تمام عالم است.

«دولتهاى عالَم بدانند كه اسلام شكست بردار نيست. اسلام و تعاليم قرآن بر همة ممالك بايد غلبه كند. دين بايد دين الهى باشد. اسلام دين خداست و بايد در همة اقطارْ اسلام پيشروى كند. روز قدس، اعلام يك چنين مطلبى است. اعلام به اين است كه مسلمين به پيش! براى پيشرفت در همة اقطار عالَم .»[6]

از نظر ایشان، روز قدس روز حکومت اسلامی است. روزی است که باید به تمام ابرقدرتها فهماند که دیگر در ممالک اسلامی جایی برای استثمار و چپاول ندارند.

«روز قدس فقط روز فلسطين نيست؛ روز اسلام است، روز حكومت اسلامى است. روزى است كه بايد جمهورى اسلامى در سراسر كشورها بيرق آن برافراشته شود. روزى است كه بايد به ابرقدرتها فهماند كه ديگر آنها نمى توانند در ممالك اسلامى پيشروى كنند.»[7]

ایشان روز قدس را روز اسلام و پیامبر اکرم (ص) می داند و به مسلمانان توصیه می فرماید که با تمام قوا خود را مجهز کرده، از انزوا خارج شوند و در مقابل اجانب بایستند و اجازه ندهند که اجانب در مملکتشان دخالت کنند.

«من روز قدس را روز اسلام و روز رسول اكرم (ص) مى دانم، و روزى است كه بايد ما تمام قواى خودمان را مجهز كنيم و مسلمين، از آن انزوايى كه آنها را كشانده بودند، خارج شوند، و با تمام قدرت و قوّت در مقابل اجانب بايستند...»[8]

روز قدس روز هشدار مسلمین به حکومتهای خائن است. روزی است که حکومتهای دشمن آمریکا و اسرائیل، از حکومتهایی که دوست این جنایتکاران هستند، شناخته خواهند شد. در واقع، روز قدس روز جدایی حق از باطل است.

«در روز قدس، ملتها بايد به  حكومتهايى كه خائن هستند، هشدار دهند. روز قدس روزى است كه ما خواهيم فهميد چه اشخاصى و چه رژيمهايى با توطئه گرهاى بين المللى موافقت دارند و با اسلام مخالفت. آنهايى كه شركت ندارند، مخالف با اسلام هستند و موافق با اسرائيل. و آنهايى كه شركت كردند، متعهد هستند و موافق با اسلام و مخالف با دشمنان اسلام كه در رأس آنها آمريكا و اسرائيل است. روز امتياز حق از باطل است. روز جدايى حق و باطل است.»[9]

4. روز تأسیس حزب مستضعفین:

امام! اظهار امیدواری می کنند که روز قدس مقدمه ای برای تشکیل «حزب مستضعفین» در تمام دنیا باشد. ایشان از مستضعفین سراسر عالم دعوت می کنند تا در این حزب شرکت جسته، مشکلاتی را که بر سر راه مسلمانان است، بردارند و به مستکبران و چپاولگران شرق و غرب اجازه ندهند که به مستضعفین عالم ظلم کنند. همچنین بیان می کنند که مسلمین با تشکیل حزب مستضعفین، وعدة اسلام را - که حکومت مستضعفین بر مستکبرین است - تحقق می بخشند.

«روز قدس يك روز اسلامى است، و يك بسيج عمومى اسلامى بود. و من اميدوارم كه اين امر مقدمه باشد از براى يك «حزب مستضعفين» در تمام دنيا. و من اميدوارم كه يك حزب به اسم «حزب مستضعفين» در تمام دنيا به وجود بيايد، و همة مستضعفين با هم در اين حزب شركت كنند، و مشكلاتى كه سر راه مستضعفين است، از ميان بردارند، و قيام در مقابل مستكبرين و چپاولگران شرق و غرب كنند و ديگر اجازه ندهند كه مستكبرين بر مستضعفين عالَم ظلم كنند، و نداى اسلام را و وعدة اسلام را- كه حكومت مستضعفين بر مستكبرين است و «وراثت ارض» براى مستضعفين است- محقق كنند.»[10]

ایشان تأکید می کنند که مسلمین و مستضعفین عالم تاکنون متفرق بوده و با تفرقه، کاری انجام نمی پذیرد. باید پیوندی که در روز قدس تحقق پیدا کرده، در سطح وسیع تری، در تمام اقشار انسانهای تاریخ تحقق پیدا کند و این با تشکیل حزب مستضعفین صورت می پذیرد. ایشان از تمام مستضعفان عالم برای تشکیل این حزب دعوت می فرمایند؛ زیرا حزب مستضعفین می تواند مشکلات این ملتها را مرتفع کند.

«تاكنون مستضعفين متفرق بودند، و با تفرقه كارى انجام نمى گيرد. اكنون كه نمونه اى از پيوند مستضعفين در بلاد مسلمين تحقق پيدا كرده، اين نمونه بايد به يك سطح وسيع ترى در تمام قشرهاى انسانهاى تاريخ تحقق پيدا كند به اسم حزب مستضعفين كه همان حزب الله است و موافق ارادة خداى تبارك و تعالى است كه مستضعفين، وارث ارض  بايد بشوند. ما از جميع مستضعفين عالَم دعوت مى كنيم كه با هم در حزب مستضعفين وارد بشوند و مشكلات خودشان را با دست جمع و ارادة مصمم عمومى رفع كنند و هر مسئله اى كه در هر جا و در هر ملتى پيش مى آيد، به وسيلة حزب مستضعفين رفع بشود.»[11]

5. روز هشدار به متفکران آمریکایی مسلک:

از نظر امام! روز قدس روزی است که باید به روشنفکرانی که در پشت پرده با آمریکا و اسرائیل رابطه دارند، و یا سنگ آنان را به سینه می زنند هشدار داد و به آنها فهماند که آمریکا نمی تواند بر ایران حکومت کند. روز قدس روز هشدار به همة ابرقدرتهاست تا از ظلم و ستم به ملتهای مظلوم و مستضعف دست کشیده و سر جای خود بنشینند.

«روز قدس روزى است كه بايد به اين روشنفكرانى كه در زير پرده با آمريكا و عمّال آمريكا روابط دارند، هشدار داد. هشدار به اينكه اگر از فضولى دست برنداريد، سركوب خواهيد شد! ما به آنها مهلت داديم و با آنها با ملايمت رفتار كرديم كه شايد دست از شيطنت بردارند و اگر دست برندارند، كلمة آخر را خواهيم گفت و خواهيم به آنها فهماند كه ديگر رژيم سابق قابل برگشتن نيست و ديگر آمريكا نمى تواند به اينجا حكومت كند، و ديگر ساير ابرقدرتها نمى توانند در اين مملكت حكومت كنند. روز قدس روزى است كه بايد به همة ابرقدرتها هشدار داد كه بايد دست خود را از روى مستضعفين برداريد و سر جاى خود بنشينيد.»[12]

6. روز بیداری مسلمانان:

از منظر امام! روز قدس باید روز بیداری مسلمانان بشود؛ زیرا این روز با شبهای قدر - که سرنوشت انسان در آن رقم می خورد - همجوار شده است. مسلمانان باید این روز را نیز احیا کرده و موجب بیداری و هوشیاری دیگر مسلمانان شوند. شایسته است که مسلمانان در این روز از قید اسارت و بردگی ابرقدرتها رها شده و دست جنایتکاران را از کشورهای مستضعف قطع کنند.

«روز قدس كه همجوار شب قدر است، لازم است كه در بين مسلمانان احيا شود و مبدأ بيدارى و هوشيارى آنان باشد، و از غفلتهايى كه در طول تاريخ، خصوصاً سده هاى اخير شده است، بيرون آيند تا آن روز هوشيارى و بيدارى از دهها سال ابرقدرتها و منافقان جهان والاتر باشد، و مسلمانان جهان مقدرات خود را خود به دست قدرت خود پى ريزى و پايه گذارى كنند. در شب قدر، مسلمانان با شب زنده دارى و مناجات، خود از قيد بندگى غير خداى تعالى كه شياطين جن و انس اند، رها شده و به عبوديت خداوند در مى آيند، و در روز قدس كه آخرين روزهاى شهر الله اعظم است، سزاوار است كه مسلمانان جهان از قيد اسارت و بردگى شياطين بزرگ و ابرقدرتها رها شده و به قدرت لا يزال الله بپيوندند و دست جنايتكاران تاريخ را از كشورهاى مستضعفان قطع و رشتة طمع آنان را بگسلانند.»[13]

ایشان از مسلمانان دعوت می کنند تا به پا خیزند و خود مقدّرات خود را رقم بزنند. ایشان خطاب به مسلمانان عرضه می دارند: «هان اى مسلمانان جهان و مستضعفان گيتى! به پا خيزيد و مقدرات خود را به دست گيريد. تا كى نشسته ايد كه مقدرات شما را واشنگتن يا مسكو تعيين كنند؟ تا كى بايد قدس شما در زير چكمة تفاله هاى آمريكا و اسرائيل غاصب پايكوب شود؟ تا كى سرزمين قدس، فلسطين، لبنان و مسلمانان مظلوم آن ديار در زير سلطة جنايتكاران به سر برند و شما تماشاچى باشيد و بعض حكام خائن شما آتش بيار آنان باشند؟ تا كى قريب يك ميليارد مسلمان در جهان و قريب صد ميليون عرب با كشورهاى وسيع و ذخاير بى پايان، شاهد چپاولگريهاى شرق و غرب و ستمگريها و قتل عامهاى غير انسانى آنان و تفاله هاى آنان باشند؟ ... تا كى به جاى مقابله با دشمنان اسلام و براى نجات قدس از اسلحة گرم و قدرت نظامى و الهى غفلت نموده و با كارهاى سياسى و برخوردهاى سازشكارانه با ابرقدرتها وقت گذرانده و به اسرائيل مهلت جنايتهاى بى امان داده و شاهد قتل عامها بايد بود؟ ... بايد براى آزادى قدس از مسلسلهاى متكى بر ايمان و قدرت اسلام استفاده و بازيهاى سياسى را كه از آن بوى سازشكارى و راضى نگهداشتن ابرقدرتها به مشام مى رسد، كنار گذاشت .»[14]

وظایف مسلمانان در روز قدس

از دیدگاه امام خمینی! مسلمانان در روز قدس وظایفی دارند که اگر به طور صحیح به آنها عمل شود، مسلمانان دارای چنان قدرتی خواهند شد که نه تنها مشکل فلسطین حل می شود؛ بلکه بر تمام مشکلات جهان اسلام فائق خواهند آمد.

1. ترغیب مسلمانان جهان به اتحاد علیه اسرائیل

امام! به مسلمانان جهان اعلام می دارد که من در طی سالیان دراز خطر اسرائیل را گوشزد  کرده ام. ایشان برای کوتاه کردن  دست این رژیم غاصب، از مسلمانان می خواهد که با هم متحد شوند. جمعة آخر ماه مبارک رمضان را به عنوان روز قدس انتخاب کرد و از مسلمانان جهان خواستند تا طی مراسمی همبستگی بین المللی خود را در دفاع از مردم مظلوم فلسطین اعلام نمایند.

«من در طى ساليان دراز، خطر اسرائيل غاصب را گوشزد مسلمين نمودم... من از عموم مسلمانان جهان و دولتهاى اسلامى مى خواهم كه براى كوتاه كردن دست اين غاصب و پشتيبانان آن، به هم بپيوندند و جميع مسلمانان جهان را دعوت مى كنم آخرين جمعة ماه مبارك رمضان را كه از ايام قدر است، و مى تواند تعيين كنندة سرنوشت مردم فلسطين نيز باشد، به عنوان «روز قدس» انتخاب، و طى مراسمى همبستگى بين المللى مسلمانان را در حمايت از حقوق قانونى مردم مسلمان اعلام نمايند.»[15]

همچنین امام! اظهار امیدواری می کند که مسلمانان روز قدس را بزرگ  شمرده، در کشورهای اسلامی برنامه و مجلس داشته باشند؛ زیرا این اتحاد و فریادها باعث ترس اسرائیل خواهد شد:

«اميدوارم كه مسلمانها روز قدس را بزرگ بشمارند و در همة ممالك اسلامى، در روز قدس، در روز جمعة آخر ماه مبارك، تظاهر كنند، مجالس داشته باشند، محافل داشته باشند، مسجد داشته باشند، در مساجد فرياد بزنند. وقتى يك ميليارد جمعيت فرياد كرد، اسرائيل نمى تواند، از همان فريادش مى ترسد.»[16]

2. دعوت از حکومتها برای مبارزه با استکبار

از دیدگاه امام خمینی! یکی از مهم ترین وظایف مسلمانان در روز قدس این است که با تظاهرات از دولتهای خویش بخواهند تا با قدرت نظامی و سلاح نفت، با آمریکا و اسرائیل مبارزه کنند و در صورت عدم مبارزة دولتها با ابرقدرتها، با اعتصابات خود دولتها را مجبور به مبارزه نمایند:

«اما تكليف ملتها در آستانة روز قدس و آستانة سالروز شهادت بزرگ انسان تاريخ بشريت، آن است كه در اجتماعات و راهپيماييهاى خود از دولتهاى خويش به طور جدى بخواهند كه با قدرت نظامى و سلاح نفت، در مقابل آمريكا و اسرائيل به مقابله برخيزند، و اگر گوش نكردند و اسرائيل جنايتكار را كه تمام منطقه، حتى حرمين شريفين را تهديد مى كند و هم اكنون عمق خواسته هاى او واضح شده است، تأييد كردند، با فشار و اعتصابات و تهديد، آنان را مجبور به عمل كنند.»[17]

ایشان بیان می دارد که با توجه به تجاوز اسرائیل به اماکن مقدسه، هیچ کس نمی تواند نسبت به آن بی تفاوت باشد. ایشان صراحتاً اعلام می دارند کارهایی که دولتهای منطقه انجام می دهند، جز سازش کاری، چیز دیگری نیست: «در حالى كه اسلام و اماكن مقدسة آن مورد تهديد به تجاوز قرار گرفته، هيچ فرد مسلمانى نمى تواند در مقابل آن بى تفاوت باشد و آنچه در اين موقع كه اسرائيل تجاوز گسترده به بلاد مسلمين نموده و مسلمانان بي گناه و بى پناه را به خاك و خون كشيده است، دولتهاى منطقه انجام مى دهند، جز يك كلام بى محتوا و سازش كارانه نيست .»[18]

امام! به سران فلسطینی نصیحت می کند که دست از سازش کاری و مراوده با صهیونیسم بردارند؛ زیرا با این اقدامات، نه تنها کار جلو نمی رود؛ بلکه باعث ناامیدی ملت مبارز می شود. ایشان از سران فلسطینی می خواهد تا با اتکا به خداوند بزرگ و ملت فلسطین و اسلحة خویش، تا سر حد مرگ با اسرائیل مبارزه کنند و ملت ایران را الگوی خویش قرار دهند:

«من به سران فلسطينى نصيحت مى كنم كه دست از رفت و آمدهاى خودشان برداشته و با اتكا به خداوند متعال و مردم فلسطين و اسلحة خويش تا حد مرگ با اسرائيل بستيزند؛ چراكه اين رفت و آمدها موجب مى شود كه ملتهاى مبارز از شما دلسرد شوند.»[19]

3. ضرورت بیداری و قیام ملتها

امام! معتقد است که مسلمانان باید روز قدس را زنده نگهدارند؛ زیرا اسرائیل فقط به سرزمینهایی که غصب کرده است اکتفا نخواهد کرد. ایشان متذکر می شود که اقدامات آمریکا و مجالس حقوق بشر، ظاهری و توخالی است:

«روز قدس را بايد مسلمانها زنده نگهدارند. من كراراً راجع به طمعهاى اسرائيل تنبّه داده ام كه اسرائيل اين طور نيست كه اكتفا كند به آن زمينهايى كه غصب كرده است. حالا ديديد كه پايتخت خودش را در قدس قرار داده است و تمام اين چيزهايى كه از آمريكا و از طرفدارهاى حقوق بشر و از اين محافل و مجالسى كه در خارج هست، اينها تمام يك شعرهاى غير موزون است؛ و لهذا مى بينيد كه انكار مى كنند... اينها همه دستشان توى هم است و براى چاپيدن ما مسلمين و كسانى كه در آسيا، در آفريقا، در آنجاها هستند، و مع الأسف، مسلمين متنبّه نمى شوند.»[20]

ایشان از ملتهای مسلمان می خواهند تا خودشان قیام کنند؛ زیرا دولتها علاوه بر سکوت، دست در دست متجاوزان و ظالمان قرار داده و با آنها همکاری می کنند: «ملتها بايد خودشان راجع به اين مسائل قيام كنند؛ براى اينكه دولتها هم غالباً - الا كمى، اگر باشد- آنها هم دستشان با همان ابرقدرتها توى هم است .»[21]

نتیجه گیری

از منظر امام! روز قدس روز مقابلة مستضعفین با مستکبرین، روز احیای اسلام و نشان دادن شکست ناپذیری اسلام است. روز قدس می تواند مقدمه ای برای تأسیس «حزب مستضعفین» و در نتیجه، نجات مستضعفین عالم باشد. روز قدس روز بیداری مسلمانان و روز هشدار به ابرقدرتهاست. مسلمانان باید در این روز علیه اسرائیل متحد شده و از دولتهای خود بخواهند تا با قدرت نظامی و سلاح نفت با اسرائیل و متحدانش به مبارزه برخیزند و در صورت عدم مبارزة دولتها - که از منظر امام! این چنین است - خود مسلمانان وظیفة مبارزه و قیام علیه اسرائیل را دارند.

در صورت توجه کردن مسلمانان به ویژگیها و وظایفشان در این روز، نه تنها بحران فلسطین مرتفع می شود؛ بلکه مسلمانان و دولتهای اسلامی دارای چنان قدرتی خواهند شد که هیچ ابرقدرتی در عالم توان مقابله با آنها را نخواهد داشت.

________________________________

[1]. صحيفه امام، مجموعه آثار امام خمینی)، سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام)، تهران، 1385ش، ج 9، ص 276.

[2]. همان.

[3]. همان، صص 277 – 276.

[4]. همان، ص 277.

[5]. همان، صص 278 – 277.

[6]. همان، ص 278.

[7]. همان.

[8]. همان.

[9]. همان، صص 279 – 278.

[10]. همان، ص280.

[11]. همان، صص 281 – 280.

[12]. همان، ص 277.

[13]. همان، ج 15، ص 59.

[14]. همان، صص 60 – 59.

[15]. همان، ج 9، ص 267.

[16]. همان، ج 13، ص 80.

[17]. همان، ج 16، ص 381.

[18]. همان.

[19]. همان، ص 382.

[20]. همان، ج 13، ص 72.

[21]. همان.

برچسب‌ها: 
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.