آیا عشق به هر شیئی منتهی به عشق الهی است؟

11:57 - 1395/07/23

- در طول تاریخ اتفاق افتاده است که انسان از عشق‌های واهی و دنیوی به عشق الهی و خدایی برسد مثل داستان زلیخا که تحت شرایطی توانست به عشق حقیقی دست پیدا کند. اما همیشه این طور نیست و غالبا نه تنها عشق زمینی و عشق به غیر خدا انسان را به تعالی نمی‌رساند بلکه سبب دوری انسان از حقیقت و حق تعالی خواهد شد.

عشق الهی

سوال: آیا این گفته درست است: «عشق و محبت به هر چیزی به عشق به خدا منتهی می شود؟»

پاسخ: برای پاسخ به این سوال بهتر است اول عاشق را تعریف کنیم «عاشق به کسي گويند که لحظه‌اي خيال و فکر و ذکرش از معشوق جدا نباشد. عشق و محبّت و هجران معشوق آن چنان قلب و جان و روح عاشق را مسخّر نموده که آب و خواب و غذا را از او گرفته و او به چيزي جز معشوق نمي‌انديشد. کسي جز او را نمي‌بينند. هر کس چنين نيست، عاشق نيست.»[1] با توجه به تعریف عشق و عاشقی می توان گفت عشق علاقه، خصوصیت مختص به انسان بوده و گاه در میان انسان با انسان دیگری هویدا می‌شود و گاه میان انسان با موجود جانداری مثل گل وگیاه و یا حیوانات نمایان می‌گردد و یا حتی میان انسان با شیء بی جان نیز می‌تواند وجود داشته باشد. در این میان عشق و دلبستگی دیگری نیز مطرح است و آن عشق انسان به تعالی و خداست.
در طول تاریخ اتفاق افتاده است که انسان از عشق‌های واهی و دنیوی به عشق الهی و خدایی برسد مثل داستان زلیخا[2] که تحت شرایطی توانست به عشق حقیقی دست پیدا کند و داستانهای دیگری که حتما در این زمینه شنیده‌اید، اما همیشه این طور نیست و غالبا نه تنها عشق زمینی و عشق به غیر خدا انسان را به تعالی نمی‌رساند بلکه سبب دوری انسان از حقیقت و حق تعالی خواهد شد. حضرت امیرالمومنین علی (علیه‌السلام) این نوع عشق را کور کننده چشم عقل و کر کننده گوش عقل و دل دانسته و می‌فرماید: « هر کس به چیزی عشق ناروا ورزد نابینایش می‌کند و  قلبش را بیمار کرده  با چشمی بیمار می‌نگرد و با گوشی بیمار می‌شنود . خواهش های نفس پرده عقلش را دریده، دوستی دنیا دلش را میرانده است، شیفته بی اختیار دنیا و برده آن است و برده کسانی است که چیزی از دنیا در دست دارند. دنیا به هر طرف برگردد او نیز بر می‌گردد ، و هر چه هشدارش دهند از خدا نمی‌ترسد.»[3]
با توجه به کلام امیر می‌توان گفت آنچه از عشق در این خطبه مراد حضرت بوده ، عشق از نوع غیر خدایی و مجازی، که برگرفته از شهوت است می‌باشد. و عشق در نوع عالی آن که عشق الهی است نه تنها کور کننده چشم دل و عقل نیست بلکه نهایت شکوفایی عقل و دل انسان است.
با توجه به مطالب بالا یا باید هر دلبستگی و علاقه‌ای را داخل در عشق ندانیم و تنها به علایقی عشق بگوییم که منتهی به خداست، که طبق تعریف عاشقی این دیدگاه مردود است و به هر دلببستگی عشق گفته می‌شود حتی اگر بین انسان و شیئ بی جان باشد. یا اینکه بگوییم عشق‌ها با همدیگر متفاوتند و گاهی اوقات می‌توان از عشق‌های مجازی به حقیقت رسید.
پس در کل این دیدگاه که از هر عشقی می‌توان به عشق الهی رسید صحیح نیست.

پي‌نوشت‌ها:
1. مجمع البحرين، واژه عشق.
2-اشاره به سوره‌ی یوسف، آیات 51 و 52
3- نهج البلاغه، خطبه 109

امتیاز: 
No votes yet

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 141