خدا از جنس انرژی نیست!

09:00 - 1396/09/12

نباید انرژی را با نواقص آن، ماهیت خدا دانست؛ زیرا پروردگار عالم، کمال، قدرت و علم مطلق است، ولی انرژی مادی و محدود است.

ماهیت الهی

در فضای مجازی مطلبی مشاهده شد که با استناد به آیه «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْض [نور/ 35] خدا نور آسمان‌ها و زمین است» عنوان شده جنس خداوند متعال از انرژی است. در جهت رفع این توهم غلط باید گفت: خداوند متعال، واجب الوجود، عالم، دارای اراده، پاک و منزه از هر نیاز، محدودیت و نقص است اما انرژی مادی بوده و توأم با نقص، نیاز و محدودیت است و صورآن قابل تبدیل به هم هستند، بطوری که کیفیت و جنس آنها تغییر می کند. بلکه در دهه‌های اخیر دانشمندان بزرگی که در راس آنها انیشتین قرار دارد ثابت کرده اند که امکان تبدیل ماده به انرژی و انرژی به خود ماده با فرمول e=mc2 وجود دارد.[1] کاملا روشن است این نقائص مادی انرژی با صفات بی‌نقص خداوند متعال[2] در تناقص است، لذا ماهیت خداوند متعال از انرژی نیست.

حال باید دید مراد از آیه «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْض[نور/ 35]» چیست؟ امام رضا(علیه‌السلام) در تفسیر این آیه فرمود: «هَادٍ لِأَهْلِ السَّمَاءِ وَ هَادٍ لِأَهْلِ الْأَرْض‏[3] خدا هدايت كننده اهل آسمان‌ها و هدايت كننده اهل زمين است» در حقيقت هدایت کردن يكى از خواص نور الهى است، اما مسلما منحصر به آن نیست.
آیت الله مکارم شیرازی می فرماید: هر موجودی به هر نسبت با خدا ارتباط دارد به همان اندازه نورانيت و روشنايى كسب مى‌‏كند: قرآن نور است چون كلام خداست. آئين اسلام نور است چون آئين خداست. پيامبران نورند چون فرستادگان خدايند. امامان معصوم انوار الهى هستند چون حافظان آئين خدا بعد از پيامبرانند. ايمان نور است. چون رمز پيوند با خداست. علم نور است چون سبب آشنايى با خداست. اگر نور را به معنى وسيع كلمه به كار بريم يعنى هر چيزى كه ذاتش ظاهر و آشكار باشد و ظاهر كننده غير، در اين‌صورت به كار بردن كلمه نور در ذات پاك او جنبه تشبيه هم نخواهد داشت، چرا كه چيزى در عالم خلقت از او آشكارتر نيست، و تمام آنچه غير او است از بركت وجود او آشكار است.[4]

در تفسیر المیزان آمده: منظور از نور «منور» به معنی وجود  دهنده‌ است. نور خدای سبحان آن است که همه نورها از آن سرچشمه می گیرد و همان رحمت عام اوست.[5] و در تفسیر نور آمده: مقصود از نور روشنگری و هدایتگری است، یعنی خداوند چون نوری بی پایان، هدایتگر و راهنمای عالم است. چنانکه در پایان آیه فرمود: یهدی الله بنوره ... .[6]

در نتیجه: نباید انرژی را با نواقص آن، ماهیت خدا دانست؛ زیرا پروردگار عالم، کمال، قدرت و علم مطلق است، ولی انرژی با همه ی انواع آن مادی است و قابل انطباق با خدا نیست.
________________________
پی‌نوشت
[1]. دایرة المعارف جهانی (encyclopedia international) ج6 ، ص 432. و فیزیک هالیدی ص 163- 148 کار و انرژی.
[2]. به عنوان مثال درنهج البلاغه ی فیض ص 14 در حدیثی از حضرت علی (ع) آمده است ؛ ... من قرنه فقد ثناه و من ثناه جز ئه ومن جزئه فقد جهله ... ، هر کس خدا را مقرون چیز دیگری قرار دهد او را دو تا قرار داده و هر کس او را دو تا قرار داد او را تجزیه کرده وهر کس او را دارای اجزا قرار دهد نادانی کرده است ... ».
[3]. التوحيد (للصدوق)، شیخ صدوق، جامعه مدرسين‏، قم، 1398ق، ص: 155.
[4]. تفسير نمونه، ناصر مکارم شیرازی،  دار الكتب الإسلاميه، تهران، 1374 ش، ج‏14، ص 475.
[5]. نوره تعالی من حیث یشرف منه نور العالم الذی یشیر به کل شیی و هو الرحمة العامه، تفسیرالمیزان، علامه طباطبایی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1374ش، ج 15، ص 122.
[6]. تفسیر نور، قرائتی، محسن، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، تهران، ١٣٨٨ ق، ج 8، ص185 با تصرف و تغییر.

امتیاز: 
No votes yet

نظرات

تصویر کمالی
نویسنده کمالی در

سلام علیکم

از مطلب خوب شما برای کانال اعتقادات استفاده کردیم. از خداوند متعال توفیقات روز افزون شما را خواستاریم.

https://t.me/kalamema/2603

تصویر rezaee
نویسنده rezaee در

قرآن؛ وحی بی‌هم‌آورد با اصول فهم بی‌نقص
خود قرآن کریم، محکم‌ترین گواه بر وحیانی و الهی بودنش است، تا آنجا که نه تنها مسلمانان بلکه غیر مسلمانان، حتی اگر قرآن را نیز ندیده باشند و یک آیه هم از آن نخوانده باشند باز به الهی بودنش واقف خواهند شد، از اعجاز قرآن همین بس که بیش از 1400 سال است خود قرآن، منکران خود را به هم‌آوردی و مبازه طلبیده، اما همه منکران به جای تحدی با قرآن و آوردن مثل قرآن از میدان مناظره فرار می‌کنند، تحدی، یا همان هم‌آورد و مبارزطلبی واقعیت‌ قطعی و انکار ناپذیر قرآنی است كه قرن ‌هاست منکران قرآن را عاجز و درمانده نگاه داشته است تحدی عبارت است از امر خداوند به مخالفان و منكران وحی قرآن و صدق نبوت حضرت پیامبر(صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله) كه اگر طبق ادعای خود، قرآن را مجعول و پیش خود ساخته و اساطیر الاولین می‎دانند، نظیر آن را بیاورند. [۱] آیات تحدی در قرآن به دو صورت عام و كلی همچنین خاص و جزئی مطرح گردیده‎است: [۲]

در مجال این نوشتار تنها تعدادی از آیاتی كه تحدی به صورت كلی در آن ها مطرح شده به ترتیب نزول می‌آوریم:
۱- «قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلی أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیراً [اسراء/ ۸۸] بگو اگر جن و انس اتفاق كنند كه همانند این قرآن را بیاورند، همانند آن را نخواهند آورد، هرچند یكدیگر را در این كار كمك كنند».
۲- «أَمْ یَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِینَ [یونس/ ۸۸ ] آیا آن‎ها می‎گویند: او قرآن را به دروغ به خدا نسبت داده است؟ بگو: اگر راست می‎گویید، یك سوره همانند آن بیاورید، و غیر از خدا هر كس را می‎توانید (به یاری) طلبید!»
۳- «أَمْ یَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَیاتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِینَ [هود/ 13] آیا می‎گویند: او به دروغ این قرآن را به خدا نسبت داده و ساختگی است؟ بگو: اگرراست می‎گویید، شما هم ده سوره‎ی ساختگی همانند این قرآن را بیاورید؛ و تمام كسانی را كه می‎توانید، ـ غیر از خدا ـ برای این كار دعوت كنید!».
۴- «أَمْ یَقُولُونَ تَقَوَّلَهُ بَلْ لا یُؤْمِنُونَ فَلْیَأْتُوا بِحَدِیثٍ مِثْلِهِ إِنْ كانُوا صادِقِینَ [طور/ ۳۳-۳۴] یا می‎گویند: قرآن را به خدا افترا بسته؟ ولی آنان ایمان ندارند، اگر راست می‎‏گویند سخنی همانند آن بیاورند.»
۵- «وَ إِنْ كُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلی عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِینَ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِی وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَهُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِینَ [بقره/ ۲۳-۲۴] و اگر درباره آن چه بر بنده خود (پیامبر) نازل كرده‎ایم شك و تردید دارید، (دست كم) یك سوره همانند آن بیاورید، و گواهان خود را ـ غیر خدا ـ فرا خوانید اگر راست می‎گویید. پس اگر چنین نكردید ـ كه نخواهید كرد ـ از آتشی بترسید كه هیزم آن، برای كافران آماده شده است!».
گسترده‎ترین هم‌آورد طلبی از میان آیات قرآن در آیه‎ی ۸۸ سوره‌ی اسراء انجام گرفته، مخاطب این مبارزه طلبی،جن و انس یعنی همه جهانیانند. از این آیه به خوبی استفاده می‎شود كه ابعاد اعجاز قرآن بسیار فراگیرتر از فصاحت و بلاغت بوده که از جهات مختلف علمی، اخبار غیبی، زیبایی، معنوی، اصول اندیشه و ... در نهایت اعجاز قرارا دارد [3]

نکته مهم در بحث درک مفاهیم قرآن کریم، ائمه(علیهم‌السلام) اصولی را به پیروان خود آموزش داده اند از جمله اینکه؛ چون قرآن به زبان عربى و در نهایت فصاحت و بلاغت نازل شده، بنابراین در فهم مطالب آن باید شخص به قواعد ادبی (صرف، نحو، علوم بلاغت) و لغات عربی آشنایی کافی داشته باشد و می‏توان گفت نخستین علمی که براى درك و فهم قرآن نیاز داریم و بایستى به آن پرداخته شود، علم الفاظ است. [4] بحث مهم دیگر برای درک مفاهیم قرآن کریم این است که پیامبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله) به حکم قرآن مفسر و مبین قرآن است. چنانکه قرآن می‏‌فرماید:«فَإِنَّما یسَّرْناهُ بِلِسانِک لَعَلَّهُمْ یتَذَکرُونَ [دخان/ ۵۸]ما آن را بر زبان تو آسان ساختیم، شاید آنان متذكّر شوند!» این آیه تفریع است بر تمام مطالب گذشته و منظور از «یسرناه» آسان كردن فهم و درک قرآن است. [5] بنابراین از این آیه و همچنین از آیه: «وَ أَنْزَلْنا إِلَیک الذِّكْرَ لِتُبَینَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیهِمْ و لَعَلَّهُمْ یتَفَکرُونَ [نحل/ ۴۴] و ما این ذكر را بر تو نازل كردیم، تا آنچه به سوى مردم نازل شده است براى آنها روشن سازى شاید اندیشه كنند!» روشن می‏شود که گفتار پیامبر در فهم مفاهیم قرآن محوریت داشته و فهم قرآن را برای مسلمانان آسان می‌کند ائمه اطهار نیز این حجیت را از قرآن و از پیامبر اسلام، مثل حدیث ثقلین، گرفته‏اند.

امروزه مفسران اسلامی علاوه بر موارد فوق در مقام فهم و برداشت دقیق از قرآن، ملاحظه مجموع آیات و در نظر داشتن سازگارى و هماهنگى مدلول آن‏ها با یكدیگر را ضرورى می‌دانند. لذا آیه یا آیات قرآن را با ملاحظه سازگاریش با سایر آیات، بررسى می‌کنند به دلیل اینکه قرآن مجموعه واحدى است كه هدف واحدى را دنبال مى‏كند. همچنین آیات آن به محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، عام و خاص، مطلق و مقید و... تقسیم مى‏شوند که باید در کنار هم تفسیر و معنا بیابند. [6] همچنین شأن نزول و سبب نزول وقایعی هستند که یک یا چند آیه به سبب آنها نازل شده و از این رو که آیات قرآن متناسب با زمان نزول و وقایع آن زمان بوده‏اند، مفسران به طور قطع  سبب نزول آیات را کلید فهم قرآن می‌دانند. [7] ...

البته قرآن کریم دیگر مسلمانان را که، به اصول فهم مفاهیم قرآن آشنا نیستند  راهنمایی به یادگیری مفاهیم قرانی از دانایان مفاهیم و اصول قرانی کرده و می فرماید: «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکرِ إِن کنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ[نحل/ 43]پس اگر نمی‌دانید، از اهل ذکر (آگاهان) جویا شوید».

در نتیجه: عجز منکران‌ قرآن از هم‌آوردی با آن برای هر کس اطمینان به وحیانی بودن قرآن را به همراه دارد، همچنین قرآن مفسران اسلامی و مسلمانان را جهت فهم دقیق و هماهنگ مفاهیم قرآنی ملزم به رفتار طبق اصول بی‌نقص خود قرآن و مبانی اهل بیت(علیهم‌السلام) می‌کنند.
__________________________________
پی‌نوشت:
[1]. قرآن پژوهی، خرمشاهی، بهاء الدین: تهران، دوستان، چ 1، ص ۷۷، ج ۱، ص ۴۸۱.
[2]. درسنامه علوم قرآنی، جوان آراسته، حسین، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چ 1، ۷۷.
[3]. همان، و ص ۳۵۲.
[4]. ترجمه وتحقیق مفردات الفاظ قرآن‏, خسروی حسینی, سید غلامرضا؛ انتشارات مرتضوی‏، تهران‏، ۱۳۷۵ ش‏، چاپ دوم ، ج‏۱، ص: ۱۳۶.
[5]. تفسیر احسن الحدیث‏، قرشى، سید على اكبر؛ تهران‏، بنیاد بعثت،‏ ۱۳۷۷ ش‏، چاپ سوم، ج‏۱۰، ص ۹۳.
[6]. مقاله قواعد فهم قرآن(نگاهی به شش قاعده اصلی)، زارعى، حبیب الله؛ فصلنامه معرفت، شماره ۲۴.
[7].  شأن نزول آیات‏، اسلامى، محمد جعفر؛ تهران‏، نشر نى‏،۱۳۸۳ ش‏، چاپ اول، ص۱۰.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 257