حکم ازدواج با زنان اسیر شده

06:37 - 1396/05/25

ازدواج با زن شوهردار ـ حتى از ملل و مذاهب ديگرـ  حرام است؛ مگر زن کافری که در جنگ با مسلمانان اسیر شده، که همین اسارت به معنای باطل شدن عقد قبلی اوست؛ لذا پس از اتمام عده، ازدواج با او حلال است و می تواند تشکیل خانواده بدهد.

برده داری

شبهه شده که اولا: از کجای قرآن برداشت می‌شود که ازدواج با زنان شوهردار اسیر شده اشکال ندارد، دوما: چرا با زنان شوهرداری که در جنگ اسیر شوند، می‌توان ازدواج کرد؟
پاسخ:
آیه 24 سوره نساء به صراحت می‌فرماید: ازدواج(نکاح) با زنان محصنه(شوهردار) حرام است؛ سپس یک مورد را استثنا می‌کند و می‌فرماید: به جز آن زنانی که در جنگ اسیر شوند؛ لذا از ظاهر این آیه به راحتی استفاده می‌شود که زنان شوهرداری که در جنگ شرکت کرده و اسیر مسلمین شوند، ازدواج با آنان حلال است و در حکم کنیز و بدون شوهر هستند. از این حکم به دست می‌آید که ازدواج قبلی آن‌ها باطل شده و در حکم زن بدون شوهر محسوب می‌شوند.
شاید کسی بپرسد چگونه است که بدون رضایت زن و شوهر ازدواج میان آن‌ها باطل شده و به ازدواج دیگری در می‌آید؛ در پاسخ می‌گوییم احکام الهی دست خداست، اوست که حلال و حرام را تعیین می‌کند، مگر همین ازدواج اولیه را خود خداوند متعال مشروع نکرده و حلال ندانسته، و هم خود او ازدواج با زنان شوهردار را حرام و گناه کبیره اعلام نکرده است؟! این‌جا نیز از باب ولایتی که دارد عقد اول را باطل اعلام کرده و ازدواج با چنین زنانی را حلال اعلام می‌کند، و این حکم نیز بدون شک مصالح زیادی دارد که ممکن است به ذهن ما نرسد.

قرآن کریم که کتاب هدایت انسان‌ها و راه و روش درست زیستن است در سوره نساء به بیان احکام ازدواج و روابط زناشویی پرداخته و کسانی را نام می‌برد که بر مرد حرام هستند و مرد نمی‌تواند با آن‌ها ازدواج کند، از جمله آن زنان، زنان شوهردار هستند که ازدواج با آنان حرام است؛ سپس در ادامه می‌فرماید: «وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ إِلاَّ ما مَلَكَت أَيْمانُكُمْ [نساء/24] و زنان شوهردار (بر شما حرام است) مگر آن‌ها را كه مالك شده‏‌ايد.» یعنی زنان شوهرداری که در جنگ اسیر می‌شوند و شما مالک آن‌ها شدید، بر شما حلال است و حکم کنیز را دارند. سپس شبهه شده اولا: از کجای آیه برداشت می‌شود که ازدواج با زنان شوهردار اسیر شده اشکال ندارد، دوما: چرا با زنان شوهرداری که در جنگ اسیر شوند، می‌توان ازدواج کرد؟

پاسخ:
نکته اول: این آیه به صراحت می‌فرماید: ازدواج(نکاح) با زنان محصنه(شوهردار) حرام است؛ سپس یک مورد را استثنا می‌کند و می‌فرماید: به جز آن زنانی که در جنگ اسیر شوند؛ لذا از ظاهر این آیه به راحتی استفاده می‌شود که زنان شوهرداری که در جنگ شرکت کرده و اسیر مسلمین شوند، ازدواج با آنان حلال است و در حکم کنیز و بدون شوهر هستند. از این حکم به دست می‌آید که ازدواج قبلی آن‌ها باطل شده و در حکم زن بدون شوهر محسوب می‌شوند. چرا که در اسلام تنها دو راه برای ارتباط بین زن و مرد، جایز شمرده شده است: 1. ازدواج (اعم از دائم و موقت)؛ 2. مالکیت؛ مالکیت نیز در حکم ازدواج است. و چون می‌توان به محض اسارت با آنان رابطه داشت(البته بعد از طی شدن عده) پس می‌توان نتیجه گرفت اسلام ازدواج قبلی آنان را باطل دانسته است و در حکم زنان بدون شوهر هستند.
در نتیجه اسلام اسارت آن‌ها را به منزله «طلاق» از شوهران سابق تلقى كرده، و اجازه مى‏‌دهد بعد از تمام شدن عده آن‌ها، با آنان ازدواج كنند و يا هم‌چون يك كنيز با آنان رفتار شود. از اين‌جا روشن مى‌‏شود كه اسلام به هيچ‌وجه اجازه نداده است كه مسلمانان با زنان شوهردار حتى از ملل و مذاهب ديگر ازدواج كنند، و به همين جهت، عده براى آن‌ها مقرر ساخته و در دوران عده از ارتباط زناشويى با آن‌ها جلوگيرى نموده است.[1]

نکته دوم: طرح ازدواج با اسیران در چنین فضایی یک انقلاب بنیادین در جامعه بشری آن روز محسوب می‌شد و در واقع قانونی کردن ازدواج با زنان اسیر شده، هم احیای شخصیت زنان اسیر شده و هم به معنای حقِّ اعطای تشکیل خانواده به آنان بود. پس ازدواج با زنان اسیر شده اهانت به آن‌ها نبود، بلکه در جهت احیای شخصیت و کرامت زنان آنان بود. چنان‌که اگر با توجه به برخوردهای وحشیانه قدرت‌مندان و اقوام و ملل موجود در آن زمان با اسیران به‌ویژه زنان اسیر، قانون و دستور اسلام در ظرف زمانی خود به درستی تحلیل و بررسی شود و با شرایط حاکم بر جامعه آن روز مقایسه شود، می‌توان به حکیمانه بودن آن پی‌برد.

نکته سوم: شاید کسی بپرسد چگونه است که بدون رضایت زن و شوهر ازدواج میان آن‌ها باطل شده و به ازدواج دیگری در می‌آید؛ در پاسخ می‌گوییم احکام الهی دست خداست، اوست که حلال و حرام را تعیین می‌کند، مگر همین ازدواج اولیه را خود خداوند متعال مشروع نکرده و حلال ندانسته، و هم خود او ازدواج با زنان شوهردار را حرام و گناه کبیره اعلام نکرده است؟! این‌جا نیز از باب ولایتی که دارد عقد اول را باطل اعلام کرده و ازدواج با چنین زنانی را حلال اعلام می‌کند، و این حکم نیز بدون شک مصالح زیادی دارد که ممکن است به ذهن ما نرسد.

_______________________________________
پی‌نوشت
[1]. تفسير نمونه،آیت الله مکارم شیرازی،  دار الكتب الإسلامية،  تهران، چاپ اول،1374 ش، ج‏3، ص 33.

امتیاز: 
No votes yet

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 244