اعتکاف، نوری برای عاقبت به خیری جوانان

09:13 - 1396/01/21
facenema
اعتکاف

ماه رجب ماه راز و نیاز با خدا و اعتکاف است؛ در این ماه، خیلی از اهل ایمان، مخصوصاً جوانان با عمل به سنت زیبای اعتکاف، و بالا بردن روحیه معنویت و تقوای خود، به دنبال عاقبت به خیری خود هستند. «وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ‏[قصص/83] و عاقبت نيك براى پرهيزگاران است.» گر چه در ایام اعتکاف، همه به دنبال بالا بردن درجه خلوص معنوی خود و نیز عاقبت به خیری هستند؛ اما از آنجا که پرداختن یک جوان به معنویت و در پیش گرفتن روحیه استغفار و توبه، پسندیده‌تر از سایر مردم است.[1] مقاله خود را بیشتر حول محور عاقبت به خیری جوانان قرار می‌دهم.

در جوانی پاک بودن شیوه‌ی پیغمبریست...
جوانی فصل نشاط و سرزندگیست و این موضوع در همه زمینه‌ها خود را نشان می‌دهد. در این میان جوانی که نشاط خود را در مسیر معنویت به کار اندازد، از جایگاه ویژه‌ای نزد خداوند برخوردار هستند و به فرموده پیامبر اسلام، حکم پیامبر را دارد. «فَضلُ الشّابِّ العابِدِ الَّذي تَعَبَّدَ في صِباهُ عَلَى الشَّيخِ الَّذي تَعَبَّدَ بَعدَ ما كَبُرَت سِنُّهُ كَفَضلِ المُرسَلينَ عَلى سائِرِ النّاسِ[2] برترى جوان عابدى كه در كمى سنّش به بندگى(خدا) بپردازد بر پيرى كه پس از سالمندى رو به بندگى آورد همچون برترى پيامبران بر ديگر مردم است.»
بدون شک برتری جوان در عبادت بر پیران، به خاطر مدیریت صحیح غرایز(خشم و شهوت و...) است که طبعاً در وجود یک جوان، بیشتر خودنمایی می‌کند. پیامبر اسلام می‌فرماید: «إنَّ اللَّهَ تعالى یُباهِی بالشابِّ العابِدِ المَلائکةَ، یقولُ: اُنظُرُوا إلى عَبدی تَرَکَ شَهوَتَهُ مِن أجلی [3] خدا به جوان عابد بر فرشتگان مباهات ‌مي‌كند و مي‌گويد بنده مرا بنگريد كه بخاطر من از تمايلات خود چشم پوشيده است.»
مطابق این حدیث، جوانی که سمت و سوی معنوی به تمایلات خود داده و با اعتکاف کردن و دعا و راز و نیاز به درگاه خدای هستی، در پی کسب رضای خداوند باشد، خداوند، او را دوست داشته[4] و معنویت وپاکی اینگونه بندگانش را به رخ فرشتگان می‌کشد.
در ابتدای مقاله به آیه‌ای از قرآن اشاره کردیم که عاقبت نیک(عاقبت به خیری) را برای اهل تقوا می‌دانست. جوانان پرشور در مراسم اعتکاف نیز با استغفار و انابه و کسب تقوای الهی، به عاقبت به خیری خود فکر می‌کنند و از خدا خواستارند که همواره در این مسیر معنوی باشند تا عاقبتی نیک داشته باشند.

عاقبت به خیری، با ثابت بودن بر تقوا
 قرآن درباره گفتار انسانهای باتقوا که خواستار تداوم تقوای خود هستند، اینگونه می‌فرماید: «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ[آل عمران/8] بار پروردگارا، دلهاى ما را به باطل ميل مده پس از آنكه به حق، هدايت فرمودى و به ما از لطف خود رحمتى عطا فرما، كه تو بسيار بخشنده هستی.»
این گفتار فوق، حرف تمام اهل ایمان است؛ اهل ایمانی که از خدا خواستارند که آنها را ثابت قدم در داشتن تقوا و معنویت، قدم دهد تا با مجهز بودن به تقوا، عاقبت به خیری را نصیب خود کنند(وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ).
جوانان معتکف در مساجد، در ایام البیض، چه بسا این دعای رسیده از پیامبر اسلام را بعد از عبادتها و راز و نیازهای خود نیز بگویند: «اَلهُمَ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ وَ دِينِ نَبِيِّكَ وَ وَلِيِّكَ وَ لا تُزِغْ قَلْبِي بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنِي [5] خداوندا، اى گرداننده و زير و رو روكننده دلها و ديدگان، قلبم را بر دينت و دين پيامبرت و ولی‌ات استوار کن، و دلم را بعد از آنكه هدايت فرمودى، منحرف مفرما.»
این حدیث می‌گوید که خداوندا تو که ما را کمک کردی تا هدایت شویم، کمک کن که بر این هدایت و درستکاری، ثابت قدم بمانیم. این سخنان، زبان حال مردم معتکف(مخصوصاً جوانان معتکف) است؛ جوانانی که به خوبی دریافته‌اند هر کسی بتواند کار نیک خود را از دستبرد شیطان حفظ کرده و به صحرای محشر برساند، از هول و هراس آن روز در امان است. «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُون‏[نمل/89] كسانى كه (در قيامت) كار نيكو آورند پاداشی بهتر از آن را دریافت کنند و در آن روز از هول و هراس ايمن باشند.»[6]
سنت اعتکاف یکی از کارهای نیک و پسندیده است که بسیاری از جوانان، توفیق درک آن را دارند و ان‌شاءالله با ثابت قدمی در مسیر تقوا، مسیر عاقبت به خیری خود را هموار خواهند کرد.

سخن آخر
فصل جوانی، فصل نشاط و تحرک است. جوانی که نشاط جوانی خود را در راه اطاعت خداوند به کار گیرد، برتری محسوسی بر پیران، در نزد خدا دارد. سنت اعتکاف یکی از سنتهای پسندیده‌ایست که خیلی از جوانان با حضور خود در این مراسم، سعی در پیمودن مسیر عاقبت به خیری خود دارند؛ امری که با ثابت بودن جوانان در مسیر تقوای الهی به دست خواهد آمد.

پی‌نوشتها
[1]. «اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَلكِن فِى الشَّبابِ اَحسَنُ؛ توبه نيكو است اما از جوانان نيكوتر.» نهج الفصاحة( مجموعه كلمات قصار حضرت رسول صلى الله عليه و آله)، پاينده، ابو القاسم‏، ناشر: دنياى دانش‏، سال چاپ: 1382 ش‏، ص578.
[2]. نهج الفصاحه، ص588.
[3]. همان، ص303.
[4]. رسول اكرم(صلى الله عليه و آله) فرمود: «إنَّ اللّه يُحِبُّ الشّابَّ الَّذى يُفنى شَبابَهُ فى طاعَةِ اللّه؛ خداوند جوانى كه جوانى اش را در اطاعت از او بگذراند دوست دارد.» همان، ص316.
[5]. ادب حضور( ترجمه فلاح السائل)، ابن طاووس، على بن موسى- روحى، محمد، ناشر: انتشارات انصارى‏، سال چاپ: 1380 ش‏، ص446.
[6]. ترجمه الهی قمشه‌ای، ص385.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
Image CAPTCHA
متن تصویر را در کادر وارد نمائید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 185