آزادی غیر دینی، بله یا خیر

11:45 - 1395/12/29
facenema
آزادی غیر دینی

داستان آزادی و آزادی خواهی از قدیم الایام، خبر ساز و پر مسئله بوده است. در گوشه کنار دنیا امثال: امام خمینی، شیخ زکزاکی، گاندی، چگوارا و دیگر رهبران آزادی خواه برای نجات انسان از بردگی و استعمار بیگانگان در تلاش بودند و جان خود را در این راه فدا کردند. اما منظور از این آزادی چیست؟ حدود این آزادی چیست؟ آیا منظور این است دین را کنار بگزار و یا در عین دین داری هم می توان آزاد زندگی کرد؟ بعضی بر این باورند که اگر انسان آزاد نباشد به فلاکت و پلیدی کشیده می شود. اما در ادامه توضیح می دهیم که این افراد خود در گمراهی بسر می برند و مفهوم آزادی را بدرستی درنیافتند.

تعریف آزادی
آزادی در لغت به معنای، حریت، اختیار، خلاف بندگی، قدرت عمل و ترک عمل و قدرت انتخاب است. و در اصطلاح، به معنای مصون ماندن از اراده مستبدانه است.[1] قطعا در تعریف آزادی بحثی بین ادیان و مکاتب دنیا نیست، آنچه قابل بررسی است، بحث حدود آزادی است، لذا مقام معظم رهبری فرمودند: «آزادی غیر از ولنگاری است؛ آزادی غیر از رهاسازی همه‌ی ضابطه‌ها است» و «آزادی ـکه نعمت بزرگ الهی است- خودش دارای ضابطه است؛ بدون ضابطه، آزادی معنی ندارد.»[2]
نکته مهم در اینجا این است که انسان، مشکلش با آزادی تنها یا آزادی اجتماعی صرف حل نمی شود و گمشده امروز بشر آزادی معنوی است، مرحوم شهید مطهری در این باره می فرماید: «پيغمبران آمده‌اند تا علاوه بر آزادی اجتماعی به بشر آزادی معنوی بدهند و آزادی معنوی است كه بيشتر از هر چيز ديگر ارزش دارد. تنها آزادی اجتماعی مقدس نيست، بلكه آزادی معنوی هم مقدس است و آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی ميسر و عملی نيست و اين است درد امروز جامعه بشری كه بشر امروز می خواهد آزادی اجتماعی را تأمين كند ولی به دنبال آزادی معنوی نمی رود، يعنی نمی تواند قدرتش را حفظ كند، چون آزادی معنوی را جز از طريق نبوت،‌ انبياء دين، ايمان و كتاب‌های آسمانی نمی توان تأمين كرد.»[3]
حال بعضی این معنویت را که به انسان تعالی می دهد، باعث محدودیت و محدودیت را سبب پلیدی و آلودگی می دانند، برای توضیح بیشتر باید بیان کنیم که آزادی معنوی در اسلام بسیار دقیق و مناسب فطرت انسان بیان شده و محدودیتی درش وجود ندارد.

آزادی در قرآن
الف: انسان شخصیتی آزاد دارد
اینکه خداوند در انتخاب و پذیرش هدایت انسان را مجبور نکرده است و او را مختار در انتخاب مسیر تکاملش کرده است، یعنی آزادی انسان قطعی است. خداوند می فرماید: «إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً [انسان/3] ما به حقيقت راه (حق و باطل) را به او نموديم، حال خواهد (هدايت پذيرد) و شكر (اين نعمت) گويد و خواهد (آن نعمت را) كفران كند.» یا آیاتی دیگر که اشاره به این عدم اجبار و اکراه انسان در انخاب و پذیرش دین دارد.
ب: انسان خودش سرنوشت خودش را تغییر می دهد
خداوند در قرآن تغییر سرنوت را به دست انسان داده است و فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِم [رعد/11] خدا حال هيچ قومى را دگرگون نخواهد كرد تا زمانى كه خود آن قوم حالشان را تغيير دهند.» یعنی اگر انسان آزادی نداشت، پس چطور می تواند سرنوشت خود را تغییر دهد؟

آزادی در روایات
در روایات ما هم اشاراتی فراوان به معنای آزادی و حریت شده است تا این بدگمانی از دین اسلام برداشته شود که اسلام دین مخالف با آزادی است. امام علی(علیه السلام) فرمود:
«مَنْ‏ تَرَكَ‏ الشَّهَوَاتِ‏ كَانَ‏ حُر [4] آن که شهوات و هوسها و تمایلات نفسانی خودش را رها می‏ کند، آزاد و حرّ است.» به خوبی درمیابیم که که محل بحث ما با کسانی که اسلام را دین محدود می دانند، بر سر این ترک لذت های حرام و آزادی های جنسی و ... است.
چند سال پیش در همین فضای مجازی از بنده پرسیده بودند که من می خواهیم مسیحی شویم، وقتی علت را پرسیدم در جواب گفت: چون شراب و روابط با نامحرم در این دین آزاد است. خوب می دانیم که دین الهی هیچ وقت اجازه این اعمال را نداده است، اما تحریف مسیحیت کار را به جایی رسانده که شخص حاضر است از دین خاتم با تمام گستردگی و جامعیتش، به دین منسوخ عقب گرد کند و جوابش هم آزادی بیشتر است.
داستان معروف «دیوجانس» حکیم را شاید بسیاری از شما شنیده ‏اید که نقل می‏ کنند: «اسکندر مقدونی، که فاتح بخش عظیمی از دنیای وقت خودش بود، با تبختر از راهی عبور می‏ کرد. همه در مقابل او تعظیم کرده، به خاک می‏افتادند، و او را ستایش می‏ کردند، جز یک مرد ژنده‏ پوش فقیری که بر سر راه نشسته بود و به او اعتنایی نکرد. پرسید این کیست؟ او را آوردند، پرسید چرا به من احترام نکردی؟ او در جواب گفت که من نباید به تو احترام کنم، زیرا تو غلام منی. اسکندر تعجب کرد، گفت: تو دیوانه‏ ای، به کسی مثل من غلام می‏ گویی؟
گفت: تعجب نکن ای اسکندر، زیرا تو اسیر و برده شهوت و غضب خود هستی، ولی شهوت و غضب در دست من اسیرند.»[5]

آزادی در غرب
مهمترین سوال را باید در این قسمت از منادیان آزادی پرسید که اگر اسلام محدود است و انسان به پلیدی کشیده می شود، جوامع آزاد غربی و اروپایی به کجا دست پیدا کردند و کدام کرامت انسانی در آنجا ما را متحیر و حسرت زده کرده است؟ غربی که به ازدواج با حیوان و هم جنس روی آورده است ملاک کرامت و حریت است؟ یا آمار هایی از فحشا و فساد جنسی و نا امنی های اجتماعی که افراد باید برای امنیت خود اسحله حمل کنند، ملاک آزادی است؟
حال به مورد از این آمار ها اشاره می کنیم:
بارداری دختران نوجوان
«در آمریکای امروز نزدیک به 50 درصد از دانش آموزان دبیرستانی حتما سکس را تجربه کرده اند. بر این اساس جای تعجب نیست که بدانیم مطابق برآوردها، هرساله 11 درصد از دختران زیر بیست سال ازدواج نکرده آمریکایی حامله می شوند. به عبارت دیگر در هر 48 ثانیه یک دختر جوان ازدواج نکرده، یک فرزند به دنیا می آورد.»[6]
خشونت و تجاوز جنسی
«خشونت و تعرض فیزیکی از کتک خوردن زنان تا تجاوز جنسی کامل را در بر می گیرد. آمارها نشان می دهند که بیش از نیمی از زنان آمریکایی، در دوران کودکی یا بزرگسالی مورد تعرض جسمی قرار گرفته اند و حدود 20 درصد زنان دست کم یک بار تجاوز جنسی را در طول زندگی خود تجربه کرده اند. تقریباً سالانه 2 میلیون زن آمریکایی مورد اشکال مختلف تعرض فیزیکی قرار می گیرند. بر این اساس، شمار زنان مورد تعرض فیزیکی، به تفکیک موارد تعرض، به 6 میلیون مورد بالغ می شود.»[7]
عدم امنیت زنان
«زنان در آمریکا از احساس امنیت پایینی برخوردارند و این در حدی است که برای حفاظت از خود به حمل اسلحه روی می آورند. در می 2012 اعلام شد شمار زنان آمریکایی که به منظور دفاع از خود اقدام به خرید اسلحه کرده و در کلاس های تمرین تیراندازی شرکت می کنند رو به افزایش است.»[8]
سقط جنین
«به طور کلی از سال 1973 که دادگاه عالی آمریکا سقط جنین را تایید کرد. بیش از 50 میلیون جنین در شرف تولد کشته شده اند. در صورتی که تمامی انواع سقط جنین، شامل آنهایی که توسط داروهای خاص انجام می گیرند را در نظر بگیریم، سالانه بیش از یک میلیون سقط جنین در آمریکا روی می دهد.»[9]

نتیجه:
آنهایی که گمان می کنند اسلام و تقیدات دینی، انسان به تباهی و پلیدی می کشاند سخت در اشتباه هستند، زیرا اولا هم دین را درست نفهمیدند و مطالعه و برداشت درستی از آمورزه های دینی ندارند. دوما خوب به کشورهای منادی آزادی دقت نکردند و آمارهای فساد اخلاقی و جنسی را ندیدند و الا با این هیجان دم از آزادی غیر دینی نمی زدند.

مطالعه بیشتر: آزادی از نظر اسلام و غرب

_______________________________

پی نوشت:
[1]. مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱، ص۲۶۱، برگرفته از مقاله «آزادی».    
[2]. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه ای.
[3]. آزادی در اندیشه شهید مطهری.
[4]. ابن شعبه حرانى، حسن بن على، تحف العقول‏‏، تاريخ وفات مؤلف: قرن 4، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر، موضوع: اخلاق‏، زبان: عربى‏، تعداد جلد: 1، ناشر: جامعه مدرسين‏، مكان چاپ: قم‏، سال چاپ: 1404 / 1363 ق‏، ص89.
[5]. پرتابل جامع علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
[6]. مشرق نیوز.
[7]. همان.
[8].همان.
[9]. همان.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
Image CAPTCHA
متن تصویر را در کادر وارد نمائید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 155