کوثر بهترین بنده

01:09 - 1395/12/29
facenema

کوثر یعنی خیر کثیر بی‌حد! فاطمه(سلام الله علیها)، کوثر است؛ زیرا نسل پربرکت و پرشمار پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله) از او سرچشمه گرفته است.

کوثر بهترین بنده

حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) و عمر کوتاه هجده ساله ایشان، مملوّ از خیرات و برکات بی‌حدّ است. یکی از وجوه معتبر معنای کوثر در قرآن از دیدگاه مفسّرین شیعه، وجود مقدّس حضرت صدّیقه طاهره(سلام الله علیها) است. گستره معنایی کوثر و دلیل اعطاء این موهبت استثنایی به پیامبر گرامی اسلام را در این نوشتار به اختصار بررسی می‌کنیم.

معنای کوثر
کوچکترین سوره قرآن کریم در شأن حضرت زهرای مرضیّه(سلام الله علیها) نازل شده است. خداوند متعال در این سوره مبارکه، سخن از موهبتی عظیم به پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله) به میان می‌آورد که عظمت آن بسیار بالا و فراتر از حدّ شناخت است. می‌فرماید: «إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَر؛[کوثر/1] ما تو را كوثر داديم.» "كوثر" مبالغه در كثرت است و به قول زمخشرى «المفرط الكثرة» يعنى چيزي كه كثرت آن فزون از حدّ است.[1] در آخر سوره فرمود: "إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ". با در نظر گرفتن اينكه كلمه "أبتر" در ظاهر به معناى اجاق كور است، و نيز با در نظر گرفتن اينكه جمله مذكور از باب قصر قلب است،[2] چنين به دست مى‏‌آيد كه منظور از كوثر، تنها و تنها، كثرت ذرّيه‌‏اى است كه خداى تعالى به آن جناب ارزانى داشته،(و بركتى است كه در نسل آن جناب قرار داده)، و يا مراد هم خير كثير است و هم كثرت ذريه، چيزى كه هست كثرت ذريه يكى از مصاديق خير كثير است.[3] یعنی در حالیکه دشمنان، پیامبر اکرم را اجاق کور می‌دانستند؛ قرآن کریم با استفاده از صنعت قصر قلب، تنها کسانی را اجاق کور می‌داند که اقدام به شماتت پیامبر خدا کرده و او را أبتر می‌خوانند. پس حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) منبع خیرات بی‌شمار و دارای فرزندان بسیار زیاد هستند.

خیر کثیر در قرآن
قرآن کریم حکمت اعطاء شده از طرف خداوند متعال را خیر کثیر می‌نامد و می‌فرماید: «يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثيراً وَ ما يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُوا الْأَلْباب‏؛[بقره/269] فرزانگى را به هر كه بخواهد مى‏‌دهد، و هر كه حكمت يافت، خيرى فراوان يافت، و به جز خردمندان كسى اندرز نگيرد.» وقتی در قرآن جستجو می‌کنیم می‌فهمیم که خداوند متعال، این خیر کثیر را به بهترین بندگان خود یعنی پیامبران و اولیای برگزیده خود ارزانی داشته است. در تفسير "حكمت" معانى زيادى ذكر شده از جمله "معرفت و شناخت اسرار جهان هستى" و "آگاهى از حقايق قرآن" و "رسيدن به حق از نظر گفتار و عمل" و "معرفت و شناسايى خدا" و "آن نور الهى كه وسوسه‏‌هاى شيطانى را از الهامات الهى جدا مى‏‌سازد".[4] شاید بتوان همه این معانی را در عبارت "مجموعه عوامل هدایت" خلاصه کرد. اینها خیر کثیر است. کوثر یعنی کثیر بی‌حد! یعنی چیزی بسیار فراتر از حکمتی که به پیامبران دیگر عطا شده است!

فاطمه؛ کوثر نبی
پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله) برای ابلاغ اسلام و انجام رسالت خود، سختی‌های فراوانی را به جان خرید و برای این منظور، تعدادی از اقوام نزدیک خود را طرد کرد. امام سجّاد(علیه السلام) در دعای دوم صحیفه سجّادیه، بعد از حمد الهی می‌فرمایند: «كَما نَصَبَ لِأَمْرِكَ نَفْسَهُ، وَ عَرَّضَ فيكَ لِلْمَكْرُوهِ بَدَنَهُ، وَكاشَفَ فِى الدُّعآءِ اِلَيْكَ حآمَّتَهُ، وَ حارَبَ فى رِضاكَ اُسْرَتَهُ، وَ قَطَعَ فى اِحْيآءِ دينِكَ رَحِمَهُ، وَاَقْصَى الْاَدْنَيْنَ عَلى‏ جُحُودِهِمْ، وَ قَرَّبَ الْاَقْصَيْنَ عَلَى‏ اسْتِجابَتِهِمْ لَكَ، وَ والى‏ فيكَ الْاَبْعَدينَ، وَ عادى‏ فيكَ الْاَقْرَبينَ، وَ اَدْاَبَ نَفْسَهُ فى تَبْليغِ رِسالَتِكَ؛[5] چنان كه او جان خويش را براى اجراى فرمان تو به زحمت انداخت، و در راه تو بدنش را هدف ناراحتى قرار داد، و در دعوت به سوى تو با نزديكانش درافتاد، و براى خشنودى تو با قبيله خود جنگيد، و در راه احياء دينت رشته خويشاوندى خود را گسيخت، و نزديكترين بستگان خود را به علّت انكار حق از خويش دور كرد، و دورترين مردم را به‏ خاطر قبول دين تو به خود نزديك فرمود، و محض ‏تو با دورترين مردم دوستى كرد، و با نزديكترين آنان دشمنى نمود، و جانش را در رساندن پيام تو خسته كرد.» به همین خاطر مشرکان، به تنهایی و بی‌فرزندی ایشان تعریض کرده و او را مورد شماتت قرار دادند. خداوند متعال در قبال این فداکاری‌ها و در جواب مشرکان، منحصر به فردترین خیر را اعطاء می‌کند. یک فرزند به همراه نسلی پرشمار و پربرکت! این فرزند، سرچشمه تمام خیرات خداوندی به سوی پیامبر اکرم است.

نتیجه اینکه؛ آنچه در قرآن کریم با عنوان "خیر کثیر" بیان شده، حکمت هدایتگر است. کوثر، خیر کثیری است که بی‌اندازه است. این عطیّه الهی نصیب بهترین بنده خداست که مشرکان، او را با نام "أبتر"، شماتت می‌کردند. خداوند در جواب بدخواهان و در قبال فداکاری‌ها و بندگی بهترین بنده خود، کوثر را به ایشان عطا کردند. دختری که سرچشمه خیرات بی‌حد در نسل پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله) شده است.

پی‌نوشت
[1]. قرشى سيد على اكبر؛ قاموس قرآن، ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران، سال چاپ: 1371، ج6، ص93.
[2]. قصر قلب: در جائی است که مخاطب معتقد است که زید مریض است و شما عقیده ی او را وارونه می کنید و می‌گویید: تنهاکسی که سالم است زید است. (ر.ک: eshia.ir
[3]. موسوى همدانى سيد محمد باقر؛ ترجمه تفسير الميزان، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسين حوزه علميه قم، سال چاپ: 1374، ج20،ص638.
[4]. مكارم شيرازى ناصر؛ تفسير نمونه، ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران، سال چاپ: 1374، ج2، ص340.
[5]. على بن الحسين، امام چهارم(عليه السلام)‏؛ الصحيفة السجادية، ناشر: دفتر نشر الهادى‏، قم، سال چاپ: 1376 ش‏، ص34.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
Image CAPTCHA
متن تصویر را در کادر وارد نمائید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 102