کار؛ فرمانده عبور از رکود

08:33 - 1395/12/11
facenema

تحقّق اقتصادی مقاومتی، به سخنرانی و وعده و وعید نیست؛ به کار و تلاش است!

کار؛ فرمانده عبور از رکود

همزمان با پایان یافتن سالی که به نام سال "اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل" نامیده شد، نکاتی چند در رابطه با ضرورت اعمال نظر اسلام در رابطه با مقوله راهبردی "کار"، شایسته تذکّر دوباره است. از آنجا که متأسّفانه و با همه تأکیدات چندین ساله رهبر معظّم انقلاب در رابطه با فراهم آوردن زمینه اشتغال و رفع موانع آن، هنوز بازار شوق به تلاش و کار جدّی، به اجماع همه مسئولین نرسیده است، شایسته است نکاتی را در مورد کار (این راز اقتصاد) متذکّر شویم.

اهمیّت کار
مقوله کار، از اهمیّت ویژه و راهبردی در اقتصاد اسلامی برخوردار است. مبنای تأکید اسلام بر روی کار، برگرفته از این آیه قرآن می‌تواند باشد که می‌فرماید: «وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى‏؛[نجم/39] و اينكه براى انسان جز حاصل تلاش او نيست.» به نظر می‌رسد این آیه شریفه، در مقام بیان یک اصل کلّی است. اینکه؛ برای رسیدن به هر خیری باید تلاش کرد و نمی‌توان بدون تلاش، انتظار رسیدن خیرات را داشت. حال باد دید، چه کاری در دین اسلام، دارای ارزش است؟!

کیفیّت کـار
مهم‌ترین ویژگی کیفی کار از نگاه دین، انطباق آن با احکام الهی است؛ که از آن با نام"حلال" یاد می‌شود. پیامبر گرامی اسلام(صلّی الله علیه و آله) می‌فرمایند: «طَلَبُ الْحَلَالِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَة؛[1] کار کردن برای کسب روزی حلال بر هر زن و مرد مسلمان واجب است.» مسلّماً برای بالابردن کیفیّت کار، باید به دنبال اثربخشی بیشتر آن بود یعنی از بین کارهای حلال، کاری ارزشمندتر است که میزان فایده مشروع فردی و اجتماعی آن بیشتر باشد.

کمیّت کـار
از لحاظ کمّی نیز به یک حدیث اشاره می‌کنیم که پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله) می‌فرمایند: «مَنْ‏ بَاتَ‏ كَالًّا مِنْ طَلَبِ الْحَلَالِ بَاتَ مَغْفُوراً لَهُ؛[2] كسى كه در حال طلب حلال شب را به صبح آورد، در حال بخشودگى گذرانده است.» در اینجا این شبهه پیش می‌آید که طبق این روایت، آیا همه زمان‌ها را باید با کار اقتصادی پُر کرد؟ برای یافتن جواب، با ادامه مطلب همراه باشید.

مـرز اعتدال
مرز کمّی مقدار تلاش و کار، توسّط دسته‌ای دیگر از روایات تعیین می‌شود. مثلاً؛ امام علی(علیه السلام) می‌فرمایند: «للمؤمنِ ثلاثُ ساعاتٍ: فساعَةٌ يُناجِي فيها رَبَّهُ، و ساعَةٌ يَرُمُّ مَعاشَهُ، و ساعَةٌ يُخَلِّي بينَ نفسِهِ و بينَ لَذَّتِها فيما يَحِلُّ و يَجمُلُ؛[3] مؤمن اوقات خود را سه بخش مى كند: زمانى كه در آن با پروردگار خود به راز و نياز مى‌پردازد و زمانى كه به تحصيل معاش دست مى‌يازد و زمانى كه به لذّت‌هاى حلال و نيكو مى‌گذراند.» با مشخّص شدن جایگاه کار در اقتصاد اسلامی، تنها یک نکته بسیار مهم در این بخش باقی می‌ماند و آن اینکه؛ از نگاه دین، راز نهفته در تلاش اقتصادی، توجّه به این نکته اساسی است که انسان باید در تمام لحظات، تنها روزی‌دهنده را خدا بداند و غیر از او را تنها، ابزاری برای رساندن روزی محسوب کند و به این آیه شریفه ایمان کامل داشته باشد که می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتينُ؛[ذاریات/58] خداست كه خود، روزى‏بخشِ نيرومندِ استوار است.» اگر چنین اعتقادی بر کار و تلاش انسان سایه افکند، هیچ گاه خود را مجبور به توسّل ذلیلانه به اسباب ظاهری نخواهد دید.

نتیجه اینکه؛ یکی از مهمترین اصول، برای عبور پیروزمندانه از دوران اوج نبرد جهانی اقتصادی و دست یافتن به اقتصادی مقاوم، توجّه به اهمیّت و ارزش کار در جامعه است. جامعه اسلامی برای رسیدن با رتبه‌های بالاتر از طراز ایده‌آل اسلامی، ناچار از انقلابی جدید در فرهنگ کار است.

پی‌نوشت
[1]. شعيري، محمد بن محمد؛ جامع الأخبار( للشعيري)، قرن6، ناشر: مطبعة حيدرية، نجف، ص139.
[2]. ابن بابويه، محمد بن على‏؛ الأمالي( للصدوق)، 381ق، ناشر: كتابچى‏، تهران، سال چاپ: 1376 ش‏، ص289.
[3]. شريف الرضي، محمد بن حسين‏؛ نهج البلاغة( للصبحي صالح)، 406ق، محقق / مصحح: صالح، صبحي‏، ناشر: هجرت‏، قم، سال چاپ: 1414 ق‏، ص545.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
Image CAPTCHA
متن تصویر را در کادر وارد نمائید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 145