قرآن؛ معجزه کلام

03:30 - 1395/11/28
facenema

دیگر معجزات پیامبر اکرم و نیز وزانت ظاهر و معانی قرآن و عدم تضاد و تناقض غیر قابل جمع[با وجود وسعت موضوعات وارد شده]، نشان از درستی و الهی بودن این معجزه جاوید سخن است.

قرآن؛ معجزه کلام

طیّ ادوار گوناگون تاریخ اسلام، هجمه‌های فراوانی نسبت به قرآن کریم، توسّط معاندین اسلام در جهت از بین بردن تقدّس و محوریّت قرآن در جوامع اسلامی، صورت گرفته است. یکی از وجوه تشکیکی غرض‌ورزان، مسأله درستی و صداقت محتوای قرآن کریم است. گاهی شبهه می‌شود که مسلمانان برای استدلال به حقّانیّت محتوا و درستی مطالب قرآن کریم این‌گونه استدلال می‌کنند که؛ همه مطالب، در قرآن درست است؛ زیرا کلام خداست؛ و دلیل کلام خدا بودنش، صراحت بیان قرآن در این مورد است. همانطور که می‌بینیم این استدلال، غلط است و اصطلاحاً به آن "دور" گفته می‌شود. در این نوشتار، انتساب این قول، به اعتقادات مسلمانان را مورد نقد و بررسی قرار داده و به آن پاسخ خواهیم داد.

حقّانیّت قرآن
برای اثبات حقانیّت قرآن کریم و اینکه هر آنچه در قرآن وجود دارد درست است، باید به دنبال اثبات انتساب قرآن به خداوند باشیم. برای این منظور، دو دسته از دلایل، مورد توجّه قرار می‌گیرد.
دسته اوّل دلایلی بیرون از قرآن هستند، که شامل معجزات دیگر پیامبر اکرم می‌شود. پیامبر گرامی اسلام، غیر از قرآن کریم، معجزات متعدّدی داشتند. از جمله معجزات حسّی ایشان می‌توان از مواردی چون، ردّ الشّمس[1]، شقّ القمر[2]، جاری شدن آب از بین انگشتان پیامبر[3]، حرکت درخت به سمت پیامبر[4]، بارش شدید باران به دعای پیامبر[5] و تسبیح گفتن دانه‌های سنگ در دستان پیامبر[6] یاد کرد. از لحاظ شخصیّتی نیز پیامبر اکرم، تجسّم اعجاز بودند. به این معنی که از لحاظ شخصیّتی دارای تمام خوبی‌ها (به حدّ اعلا) بودند؛ درحالیکه عادتاً ممکن نیست تمام اوصاف خوب در یک نفر جمع باشد. پس کتابی که توسّط شخصیّتی همچون پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله) [با معجزات گوناگون و شخصیّتی کامل و امین و معتمد]، به عنوان کتاب الهی به بشریّت عرضه شده است، واقعاً درست، و از طرف خداست؛ نه کس دیگری!

دسته دوم، دلایل درون قرآنی هستند. ظاهر و معانی قرآن، بهترین شاهد بر این مطلب است که هیچ مخلوقی نمی‌تواند چنین کتابی را گردآوری کند که مشتمل بر تمام موضوعات مهمّ در زندگی بشریّت بوده و در عین حال از هر گونه تضاد وتناقض غیر قابل جمعی به دور باشد.

تحدّی قرآن
قرآن کریم، همه جهانیان را به مبارزه فرا می‌خواند: «أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقين‏؛[یونس/38] مى‏‌گويند كه آن را به دروغ به خدا نسبت مى‏‌كند؛ بگو: اگر راست مى‏‌گوييد، جز خدا هر كه را كه مى‏‌توانيد به يارى بخوانيد و سوره‌‏اى همانند آن بياوريد.» با وجود پیشرفت علم و تکنولوژی، هنوز هم هیچ نسخه‌ای در مقابل قرآن کریم ادّعا نشده است مگر اینکه رسوا شده و مفتضحانه، میدان را به قرآن واگذار کرده است و اساساً هیچ موجودی یارای رقابت با قرآن کریم را تا کنون نداشته و طبق وعده الهی در آینده نیز نخواهد داشت.

عاری از اختلاف و تناقض
قرآن کریم یکی از بهترین ادلّه در مورد اینکه این قرآن از طرف خداست را ارائه کرده و می‌فرماید: «أَفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فيهِ اخْتِلافاً كَثيراً؛[نساء/82] آيا درباره قرآن نمى‏‌انديشند؟! اگر از سوى غير خدا بود، اختلاف فراوانى در آن مى‏‌يافتند.» پس؛ در تصحیح استدلال غلط معاندان، باید این‌گونه بیان کرد که: هر چه در قرآن آمده است، صحیح است، چون کلام خداست؛ و دلیل کلام خدا بودن این است که هیچ‌گونه اختلافی در آن نیست. این مسأله را به این شکل می‌توان تبیین کرد؛ که انسان‌ها و دانسته‌های آن‌ها دائماً در حال رشد و تغییر و تحوّل است. لذا اگر قرآن کریم از طرف غیر خدا بود، با توجّه به تغییر نظرات و رشد اطّلاعات عمومی انسان، و اینکه قرآن کریم در مباحث مختلف سیاسی، اقتصادی، مادّی، معنوی و... وارد شده است، باید تضادها و اختلاف‌های فراوانی در آن وجود داشته باشد؛ در حالی‌که اینچنین نیست.  پس؛ هنگامى كه مى‏‌بينيم باتمام اين جهات، همه آيات آن هماهنگ، خالى از هر گونه تضادّ و اختلاف و ناموزونى است، به خوبى مى‌‏توانيم حدس بزنيم كه اين كتاب، زائيده افكار انسان‌ها نيست؛ بلكه از ناحيه خداوند است.[7] پیامبر گرامی اسلام، با بیان دیگری به این نکته مهم اشاره کرده و می‌فرمایند: «فَضْلُ القُرآنِ عَلى سائِرِ الْكَلامِ كَفَضْلِ اللّه ِ عَلى خَلْقِهِ؛[8] برترى قرآن بر ساير سخن‌ها همانند برترى خدا بر مخلوقات اوست.» به این معنا که همان‌گونه که ذات خداوند متعال از هر عیب و نقصی بریء است و انسان‌ها دارای نقایص فراوان هستند، کلام خداوند نیز در مقایسه با کلام دیگر مخلوقات، همین تفاوت را دارند.

نتیجه این‌که؛ ضمن توجّه به معجزات دیگر پیامبر اکرم و دعوت به میدان مبارزه توسّط خود قرآن، استدلال غلط مغرضان را اینگونه می‌توان اصلاح کرد که؛ مسلمان می‌گوید: هر آنچه در قرآن آمده است درست است، چون کلام خداست و نمی‌تواند کلام غیر خدا باشد، چون در آن صورت، تضادّ فراوانی در آن یافت می‌شد. حال آنکه، هیچ‌گونه تضاد و دوگانگی در بین مفاهیم متنوّع و گسترده قرآنی مشاهده نمی‌شود. پس؛ قرآن کریم کلام خداست و نمی‌تواند از طرف غیر او باشد.

پی‌نوشت
[1]. دیلمی، حسن، ارشادالقلوب، قم، انتشارات رضی، ۱۴۱۲؛ ج۲، ص۲۲۷.
[2]. اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ؛[قمر/1] نزديك شد قيامت و از هم شكافت ماه. [مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار الجامعه، بیروت،‌دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳، چاپ دوم؛ ج۱۷، ص۳۵۵.
[3]. بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، بیروت،‌دار ابن کثیر، ۱۴۰۷، چاپ سوم؛ ج۳، ص۳۱۰.
[4]. نهج البلاغه، ترجمه سید جعفر شهیدی؛ خطبه ۱۹۲(خطبه قاصعه)
[5]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران،‌دار الکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷، چاپ چهارم؛ ج۲، ص۲۷۴.
[6]. ابن کثیر، معجزات النبی، تحقیق ابراهیم امین احمد، المکتبه التوفیقیه؛ ص۱۳۳.
[7]. مكارم، شيرازى ناصر؛ تفسير نمونه، ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران، سال چاپ: 1374،
[8]. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى‏؛ بحار الأنوار( ط- بيروت)، 1110ق، ناشر: دار إحياء التراث العربي‏، بیروت، سال چاپ: 1403 ق‏، ج89، ص19.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
Image CAPTCHA
متن تصویر را در کادر وارد نمائید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 245