موانع اتحاد و همدلی

04:18 - 1395/09/21

-میوه شیرین و گواری درخت اتحاد و همدلی، زمانی خاصیت شفابخش خود را به جامعه تزریق می‌کند که تک تک افراد جامعه نسبت به آن حساس باشند، با سعی و تلاش خود موانع و دشمنان اتحاد و همدلی را از بین ببرند، همه افراد جامعه باطن خود را اصلاح کنند و از افکار پلید پاک نمایند و حسادت را کنار بگذارند و از توهین و ناسزاگویی به افکار مخالف پرهیز کنند.

اتحاد

لذت با هم بودن، در شادی و غم، کنار هم زیستن. همچون تارهای یک طناب کنار هم ایستادن و محکم شدن به طوری که با فشارهای بسیار زیاد هم از هم گسسته نشود. همچون تکه‌های چوب کنار هم قرار گرفتن به طوری که قدرت‌های جهانی قادر به شکستن نباشد، آرزویی بس زیبا است که با اتحاد و همدلی محقق می‌شود. برای این که این امر مهم و اساسی شکل بگیرد باید از برخی صفات و رفتارها پرهیز نمود تا درخت اتحاد روز به روز رشد کند و قوی شود. صفاتی که با روح اتحاد مخالف هستند و باید همه اقشار جامعه از آنها پرهیز کنند عبارتند از:

1. اصلاح باطن و نیت
انسان از دو قسمت ظاهر و باطن تشکیل شده است، در بسیاری از اوقات ظاهر افراد زیبا و سخنانی که بر زبان می‌آورند اطمینان بخش است، ولی در باطن و ضمیر شخص پلید و پستی وجود دارد و او قصد دارد با زیبا سازی ظاهری به آن اهداف پلید خود برسد، مثلا وقتی می‌خواهد سر دیگری کلاه بگذارد و مالش را از چنگش بیرون کند در ظاهر خود را انسان موجّه و مخالف کلاه برداری معرفی می‌کند تا بدین وسیله اعتماد طرف مقابل را جذب کرده و مالش را بگیرد. رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرماید:
«روزگارى بر امت من فرا رسد كه به هدف دستيابى به دنيا درون‌هایشان پليد و برون‌هایشان آراسته و زيبا باشد.» [1]
جامعه‌ای که می‌خواهد به اتحاد و یکدلی دست پیدا کند، باید باطن خود را اصلاح کند و نیت‌های پلید را از خود دور سازد، اگر مسئولان و آحاد مردم در مقابل یکدیگر سخنان زیبا و ظاهری اطمینان‌بخش داشته باشند، ولی در باطن خود اسیر هوا و هوس‌ها و نیات شوم و پلید باشند قطعا اتحاد شکل نخواهد گرفت. باطن آلوده با گذشت اندک زمانی آشکار خواهد شد و باعث تفرقه و جدایی می‌شود. امام علی (علیه‌السلام) می‌فرماید:
«شما مسلمانان ـاز نظر دين خدا و طبق قانون اسلامـ برادر يكديگر مى‌باشيد، چيزى جز ناپاكى درون‌ها و بدى نيت‌ها شما را از يكديگر جدا نساخته است.» [2]

2. حسادت‏
حسادت یکی از رزائل اخلاقی است که آسیب‌های شخصی و اجتماعی خطرناکی را به همراه دارد. حسادت همچون آتشی محار نشده است که گناهانی مانند قتل، آبرو ریزی، فریب و... را به همراه دارد که نیکی‌ها را پس از دیگری می‌سوزاند و تبدیل به خاکستر می‌کند، رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرماید:
«از حسادت بپرهيزيد، زيرا حسد نيكى‌ها را مى‌خورد، چنان كه آتش هيزم را مى‌خورد.» [3]
آسیب‌های حسادت فقط به دیگران نمی‌رسد بلکه دچار شخص حسود نیز شده و شادی را از انسان حسود می‌گیرد، به جسم و جان او ضربه می‌زند و نیت و اراده او را سست می‌کند. امام علی (علیه‌السلام) می‌فرماید:
«حسادت نتيجه‌اى جز زيان و ناراحتى كه دلت را سست و تنت را بيمار مى‌گرداند به بار نمى‌آورد.» [4]
استعمارگران و افرادی که خوی استکباری دارند طاقت دیدن اتحاد و یکپارچگی و نعمت‌هایی که از این ناحیه نسیب انسان‌ها می‌شود را ندارند و لذا سعی می‌کنند با ایجاد اختلاف آنان را از هم دور کرده و نعمت‌هایشان را به غارت ببرند. خداوند در قرآن کریم علت تفرقه را حسادت می‌داند و می‌فرماید:
«وَ ما تَفَرَّقُوا إِلا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ [شوري/ 14] در دين تفرقه نكردند مگر بعد از آنكه به حقانيت دين يقين داشتند و حسدى كه به يكديگر می‌ورزيدند وادارشان كرد تفرقه كنند.»

3. سب و ناسزا
وجود تفاوت‌های رفتاری و اختلاف در تفکر و برداشت از مسائل مختلف در جامعه واقعیتی غیر قابل انکار است که ممکن است بسیاری از رفتارها و تفکرات بر مبنای واقعی و علم صحیح استوار نباشد. مهار این گونه تفاوت‌ها و رفتارهایی که بر خلاف میل و علم انسان است با منطق و دلیل محکم است، نه با توهین، فحش، سب و ناسزاگویی. رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله)می‌فرماید:
«به مردم ناسزا نگوييد، كه با اين كار در ميان آنها دشمن پيدا مى‌كنيد.»[5]
ناسزا گویی علاوه بر این که محبوبیت اجتماعی انسان را به شدت کاهش می‌دهد، باعث می‌شود  که مقام معنوی انسان نیز تنزل پیدا کند و از بهشت الهی محروم گردد، رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرماید:
«خداوند بهشت را بر هر فحّاش بد زبان بى‌شرمى كه باكى ندارد، چه گويد و چه شنود، حرام كرده است.» [6]
از جمله تفاوت‌ها و تفکرات متفاوت، وجود فرقه‌های متعدد در دین مبین اسلام است که قطعا بسیاری از آنها باطل و ساختگی است، اما باطل بودن افکار و عقاید به معنای این نیست که صاحبان تفکر سالم و عقاید حقیقی آنان را سبّ کرده و ناسزا بگویند، چرا که این گونه رفتارها مقابله به مثل را به همراه دارد و قطعا در جامعه‌ای که بین مذاهب مختلف آنان سبّ و ناسزا وجود داشته باشد، اتحاد و همدلی معنای خود را از دست خواهد داد. به خاطر حفظ اتحاد باید از سبّ و ناسزا دوری کرد. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:
«وَ لا تَسُبُّوا الَّذينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلى‏ رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ[انعام/ 108.] شما مؤمنان به آنان كه غير خدا را می‌خوانند دشنام ندهيد تا مبادا آنها از روى دشمنى و نادانى خدا را دشنام گويند، ما بدين‌سان براى هر امتى عملشان را بياراستيم و عاقبت بازگشت آنان به سوى پروردگارشان است، و او از اعمالى كه می‌کرده‌اند خبرشان مى‏‌دهد.»
امید است امت اسلام و رأس آنها جمهوری اسلامی ایران که پرچمدار استکبار ستیزی هستند، بیش از پیش اتحاد و همبستگی خود را حفظ نمایند. امت اسلام اگر چه در تهذیب نفس و مبارزه با هوا و هوس پیشتاز سایر ملت‌ها هستند اما رسیدن به نقطه مطلوب و اتحاد اثربخش، نیازمند مبارزات بیشر با هوای نفس و اصلاح باطن و درمان حسادت‌های پیشنهادی از طرف هوای نفس و شیطان است. هر چند امت اسلام  غالبا در مقابل دشمنان از منطق و استدلال قوی استفاده می‌کند، اما عده محدود و انگشت شمارکه برخی جاهل هستند و برخی دیگر مغرض، سبک مبارزه منطقی را بر مبارزه ناسزاگویی ترجیح دهند و بدین وسیله بهانه اختلاف و دو دستگی را از بین ببرند و بهانه را از دست دشمن بگیرند. امید است روزی فرا رسد که امت اسلام به اتحاد و همبستگی مطلوب و مد نظر خداوند سبحان دست پیدا کنند. آمین.

_____________________________________________
پی نوشت‌ها
[1]. «سيأتى على امتى زمان تخبث فيه سرائرهم و تحسن فيه علانيتهم طمعا فى الدنيا ...» مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، چاپ گوناگون، انتشارات اسلاميه، تهران، ج 52، ص 190.
[2]. «إِنَّمَا أَنْتُمْ إِخْوَانٌ عَلَي دِينِ اللَّهِ مَا فَرَّقَ بَيْنَكُمْ إِلا خُبْثُ السَّرَائِرِ وَ سُوءُ الضَّمَائِرِ» سید رضی، محمد بن الحسین، نهج البلاغة، چاپ اول، انتشارات هجرت، قم، 1414ق، ص  168.
[3]. «إِيَّاكُمْ وَ الْحَسَدَ فَإِنَّهُ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتِ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَب‏»  شعيری، تاج الدین، جامع الاخبار، چاپ اول، انتشارات رضی، قم، 1405ق، ص 159.
[4]. «الْحَسَدُ لَا يَجْلِبُ إِلَّا مَضَرَّةً وَ غَيْظاً يُوهِنُ قَلْبَكَ وَ يُمْرِضُ جِسْمَك‏» مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، چاپ گوناگون، انتشارات اسلاميه، تهران، ج 70، ص 252.
[5]. «لا تَسُبُّوا الناسَ فَـتَـكتَسِبُوا العَداوَةَ بَينَهُم» همان، ج 73، ص 163.
[6]. «إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ عَلَى كُلِّ فَحَّاشٍ بَذِي‏ءٍ قَلِيلِ الْحَيَاءِ- لَا يُبَالِي مَا قَالَ وَ لَا مَا قِيلَ لَه‏» همان، ج 1، ص 149.

امتیاز: 
No votes yet

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 167